توانبخشی بیماران سکته مغزی

سکته مغزی عارضه ای فراگیر و یکی از عوامل ناتوانی و معلولیت در جوامع است. بدیهی است توانبخشی پس از سکته مغزی و آموزش روش‌های مراقبتی پس از سکته مغزی برای بیماران از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

سکته مغزی توقف جریان خون در بخشی از مغز است. مغز عضوی بسیار حساس و آسیب‌پذیر بوده و مرکز کنترل بدن، مرکز تفکر و اندیشه و مرکز تنظیم فیزیکی است. 

تحقیقات نشان داده پس از شش‌ماه توانبخشی روی بیمارانی که دچار سکته مغزی و عوارض آن شده اند 47 درصد بیماران در اثر خدمات توانبخشی تحت نظر دکتر فیزیوتراپ هیچ‌گونه معلولیت فیزیکی نداشته اند.

بسیاری از بیمارن طی چند ساعت تا چند ماه پس از بروز سکته مغزی بهبود نسبی و یا تقریبا کاملی را به‌دست می‌آورند. برخی از اختلالات نورولوژیک بیماران سکته مغزی فلج، فقدان حس و گیجی ذهن است. برای رفع این اختلالات از تکنیک‌های فیزیوتراپی و توانبخشی بیماران استفاده می‌شود.

هدف از فیزیوتراپی دادن برنامه‌های مدون و طراحی‌شده جهت تسریع روند بهبودی بیمار است که طی شش ماه نخست پس از بروز سکته مغزی بدن حداکثر پاسخ را به درمان‌های فیزیوتراپی بدهد. در واقع فیزیوتراپی مهمترین بخش توانبخشی پس از سکته مغزی میباشد.

باید به این نکته توجه کرد که بازگشت توانایی های بدن پس از گذشت شش ماه کاملا متوقف نمی‌شود بلکه طی روند تدریجی تا مدت دو سال ادامه می‌یابد. مثلا ممکن است فرد سکته‌ای به‌دلیل اختلال غیرقابل برگشت سیستم عصبی حین راه‌رفتن دچار لنگیدن هم باشد اما می‌توان با افزایش فرایند توانبخشی میزان معلولیت را کاهش داد.

دکتر فیزیوتراپ یک برنامه آموزشی بر اساس میزان معلولیت، نیاز بیمار و فعالیت های روزمره او طراحی میکند. حتی پس از پایان توانبخشی دکتر فیزیوتراپ پیشرفت بیمار را ارزیابی کرده و برنامه تمرینی او را به روز میکند و به بیمار کمک می‌کند تا از مشکلات بیشتر دور مانده و سالم‌ترین سبک زندگی ممکن را داشته باشد.

روشهای درمانی فیزیوتراپی سکته مغزی

- اولتراسوند برای کاهش درد و گرفتگی عضلانی و همچنین تسریع بهبودی استفاده می‌شود.

- درمان با اعمال محدودیت حرکتی برای استحکام و بازیابی قدرت عضلات ضعیف تر

- تحریک الکتریکی کارکردی (FES) برای کمک به حرکت عضلات و کاربردی‌تر کردن آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. 

- تصاویر متحرک و ورزش‌های ذهنی برای استحکام بازوها، دست‌ها، پا و ساق پا مورد استفاده قرار می‌گیرند. 

- تثبیت وضعیت برای کاهش درد، گرفتگی، کندی و خشکی عضلات که از عوارض سکته مغزی است.

- بازی‌های ویدئویی تعاملی و واقعیت مجازی

- تمرینات با حمایت وزن به همراه تمرینات تردمیل به افراد کمک می‌کنند تا بهتر راه بروند. فیزیوتراپ به تدریج با بهبود طرز نشستن و ایستادن، تعادل و هماهنگی، میزان حمایت را کاهش می‌دهد.

- بازخورد زیستی برای مطلع ساختن فرد از نحوه عملکرد عضلات و نحوه کنترل بهتر عضلات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

مطالب مرتبط:

فیزیوتراپی فلج مغزی 

علائم سکته مغزی