دیابت چیست
توصیه های مهم به بیماران دیابتی
نقش ورزش درمانی در دیابت چیست
بيماري ديابت(قند خون)از شايع ترين بيماري هاي غدد درون ريز است که با افزايش غير طبيعي قند خون، اختلالات متابوليکي حاد و عوارض درازمدتی که در برخی از اندام ها از جمله چشمها،کليه ها،اعصاب و عروق خون ایجاد میگردد،تشخیص داده میشود.
عوامل ايجاد کننده دیابت
تا کنون علت دقيق بيماري قند شناخته نشده است، اما مهمترين عواملي که در ايجاد اين بيماري دخالت دارند عبارتند از:
1.وراثت
2.عوامل محيطي (عفونت های ويروسی)
3.چاقي (BMI بالای 30>>>بيش از ۸۰ درصد از بيماران دیابتی چاق هستند.)
4.حاملگي (خانم هايي که نوزادان با وزن زياد به دنيا مي آورند و يا سقط هاي مکرر داشته باشند در خطر هستند)
انواع ديابت چیست
بيماري قند به طور کلي به دو نوع تقسيم مي شود:
۱) ديابت وابسته به انسولين (نوع ۱) که با کاهش يا عدم ترشح انسولين در بدن، به علت تخريب سلول هاي ترشح کننده انسولين پديد مي آيد. در اين نوع بيماري حداکثر شيوع در سنين يازده تا سيزده سالگي است.
۲) ديابت غير وابسته به انسولين (نوع ۲) که با افزايش مقاومت نسبت به اثر انسولين در بافتها مشخص مي شود که در ديابت نوع ۲ اکثر مبتلايان چاق مي باشند و سن بروز بيماري بالاي چهل سال مي باشد.
علائم (نشانه های)ديابت
تظاهرات باليني از فردي به فرد ديگر متفاوت است اما در اکثر بيماران با علائم ناشي از افزايش قند خون (افزايش حجم ادرار، افزايش ميزان مصرف مايعات – غذا ) لاغري و ضعف و خارش بدن بروز مي کند. بعضي از عوارض اين بيماري اختلالات گردش خون، زخم پا، اختلال در بينايي و نابينايي که به صورت ويروس نمايان مي شود و همچنين مهمترين علامت اغماي ديابتی است که يک بيهوشي کامل مي باشد و به تدريج رخ مي دهد.
راه هاي درمان دیابت چیست
بيماران مبتلا به قند را مي توان با کنترل رژيم غذايي، ورزش منظم روزانه و تزريق به موقع انسولين و يا مصرف کاهش دهنده قند خون درمان نمود. منظور از رژيم غذايي تنظيم مواد مصرفي مورد نياز بدن است.بيماران ديابتي نيازمند رژيم غذايي خاصي نيستند و مي توانند از همان غذايي که سايرين استفاده مي کنند مصرف نمايند اما آنان بايد از مصرف شيريني جات و تنقلات خودداري نمايند. همچنين اين عزيزان نياز دارند تا غذاي مصرفي را به جاي سه وعده در ۵ يا ۶ وعده تقسيم نموده و ميل کنند. اين کار موجب مي شود تا قند خون آنان به يکباره بالا نرود. از سوي ديگر ورزش و فعاليت جسماني موجب جذب قند بيشتري به بافت هاي عضلاني شده و در نتيجه قند خون پايين بيايد. در واقع مي توان گفت که در درمان بيماري قند، ورزش نقش انسولين يا ساير داروهاي پايين آورنده قند خون را ايفا مي کند. ورزش هاي مناسبي که مي توان پيشنهاد نمود عبارتند از:
ـ پياده روي
ـ دويدن آرام
ـ اسکي
ـ شنا
ـ نرمش هاي عمومي
ـ دوچرخه سواري
راهنماي کلي و توصيه های مهم به بيماران مبتلا به دیابت
براي ورزش کردن مشاوره با پزشک در خصوص مصرف داروهاي خوراکی، زمان مناسب براي ورزش کردن و دفعات تزريق از اهميت خاصي برخوردار است. همچنين افراد مبتلا با سن حدود ۴۰ سال به بالا علاوه بر رعايت موارد ذکر شده بايد مورد معاینه و ارزیابی با تست ورزش قراربگيرند.
برنامه هاي ورزشي بايد به آرامی و با فشار کم آغاز و به تدريج به سرعت و فشار آن افزوده شود. همچنين توصيه مي شود که بيماران ديابتي قبل از هر جلسه فعاليت ورزشي بدن خود را با حرکات ملايم و آهسته گرم نمايند و پس از پايان فعاليت نيز بدن خود را سرد نمايند. تعداد جلسات توصيه شده براي اينگونه بيماران ۳ تا ۵ جلسه در هفته مي باشد. معمولا برنامه ورزشي براي بيماران ديابتي بايد هوازي بوده و فشار به شکل تدريجي افزايش يابد. بعلاوه هر جلسه بايد شامل بخش هاي زير باشد:
۱) ۱۰ دقيقه گرم کردن بدن با حرکات نرمشي
۲) ۲۰ تا ۳۰ دقيقه ورزشهاي هوازي (پياده روي – دوي آهسته) با ميزان مشخص افزايش ضربان قلب (۶۰ تا ۷۵ درصد حداکثر ضربان قلب)
نحوه ي مشخص کردن درصدي از حداکثر ضربان قلب اين چنين است که سن خود را از عدد ۲۲۰ کم مي کنيد،عددي به دست خواهد آمد که حداکثر ضربان قلب شما مي باشد. سپس مي توانيد درصد مورد نظر را از حداکثر ضربان قلب بدست آوريد.
براي مثال ۷۰ درصد حداکثر ضربان قلب فردي ۲۰ ساله اين چنين محاسبه مي شود:
ضربه در دقيقه۲۰۰=۲۰-۲۰۰
ضربه در دقيقه۱۴۰ =۷۰%X۲۰۰
۳) ۱۵ تا ۲۰ دقيقه ورزش هاي سبک و حرکات کششي براي سرد کردن بدن (براي اطلاع بيشتر مراجعه شود به نوشتار « تمرينات کششي و عمومي» در آرشيو موضوعي وبلاگ)
پياده روي از مهم ترین و مناسب ترين فعاليت هايي است که براي بيماران قندي توصيه مي شود چرا که در همه جا قابل اجرا مي باشد و نياز به وسایل خاصي ندارد. از جمله تاثيرات ديگر پياده روي ميتوان به کاهش فشار خون، کاهش وزن چربی در بدن و کاهش وزن نيز اشاره نمود.
ساير راهنماييهاي براي بيماران ديابتي به شرح زیر است
1) نوع و شدت تمرينات و اجراي آنها بايد حتما با نظارت فیزیوتراپیست
مجرب انجام پذيرد.
۲) تمرينات ورزشي بايد حداقل دو ساعت بعد از صرف غذا صورت گيرد.
۳) بهتر است از تمرينات ايستا استفاده بيشتر شود.
۴) از مصرف دخانيات به هر شکلي خودداري شود.
۵) ماساژ ملايم پاها از نوک انگشتان به سمت بالا به صورت بسيار آرام، مفيد مي باشد.
۶) پياده روي بسيار آرام، دوچرخه سواري در مسيرهاي هموار با سرعت خيلي آهسته، حرکات کششي و نرمش هاي آهسته مجاز مي باشد.
نکته مهم：اگر شما فردی مبتلا به دیابت میباشید حتما قبل از شروع تمرین خاص بافیزیوتراپیست مجربمشاوره کنید.
منبع:فیزیکال تراپیست ویدا مرزبان
