اهمیت توانبخشی در سالمندان
توانبخشی سالمندان
مقدمه
باتوجه به افزایش میانگین سنی جامعه و شیوع سالمندی،شناخت سالمندان و ویژگی های خاص این افراد اهمیت ویژه ای پیدا کرده است.
تعریف سالمندی
دوره سالمندی یک فرایند طبیعی در زندگی است که با افزایش سن به تدریج تغییرات جسمانی،روحی-روانی و احساس در انسان رخ می دهد.
پروسه سالمندی
پروسه افزایش سن(aging)،با یک شماری از نقص های عملکردی و فیزیولوژیکی همراه است که به افزایش بی ثباتی،سستی و افتادن سالمندان منجر میشود.فاکتورهای تاثیرگذار در این مسئله کاهش توده عضلانی و متعاقب آن قدرت عضلانی سالمند است،پدیده ای که سارکوپنیا نامیده میشود.سارکوپنیا میتواند بوسیله عارضه های خاص مزمن تشدید میشود
اهمیت توانبخشی در سالمندان
باتوجه به ضعف عضلانی و کاهش حس در سالمندان،تعادل به مخاطره می افتد.در اینجاست که نقش توانبخشی سالمندان جهت حفظ و افزایش قدرت عضله و بهبود تعادل اهمیت ویژه ای پیدا میکند.
توصیه های سلامتی به سالمندان
یکی از موثرترین راههای تضمین کننده سلامتی جسمی و روحی-روانی در افراد سالمند فعالیتهای بدنی روزانه و مرتب است.با ورزش مستمر منظم و مناسب در دوران سالمندی می توان از بسیاری از بیماریها و اختلالات پیشگیری نمود.توصیه می شود قبل از شروع به ورزش ۵ الی ۱۰ دقیقه با فعالیت آهسته مثل پیاده روی آرام با انجام نرمش های سبک بدن خود را گرم نمایید.
پیاده روی روزانه بمدت ۳۰ دقیقه در سطوح صاف یکی از بهترین ورزشهایی است که به سالمندان توصیه می شود.
-مرحله گرم کردن بدن در ورزش بسیار مهم است. و می تواند ریسک بروز آسیبهای رباط ها و تاندون ها را کاهش دهد.
-از پیاده روی در سطوح شیب دار خودداری کنید.
-از ورزش در هوای آلوده اجتناب کنید چراکه خطر مشکلات تنفسی در سالمند و تاثیرگذاری این مشکلات در این افراد بیشتر است
-افزایش شدت و مدت تمرینات ورزشی باید تفریحی و متناسب با شرایط هر سالمند باشد تا ریسک آسیب کم شده و بدن قدرت تطابق پذیری با تغییرات حاصله را داشته باشد.
-از انجام تمرینات چرخشی و خم و راست کردن ناگهانی ستون فقرات خودداری کنید
-ازحرکات پرشی اجتناب کنید چراکه با توجه به افزایش پدیده استئوپروز(پوکی استخوان)احتمال شکستگی استخوانی وجود دارد
-بلافاصله پس از صرف کردن غذا و قبل از رفتن به محیط رختخواب از انجام تمرینات ورزشی اجتناب کنید.
-در هنگام ورزش کفش و لباس مناسب را فراموش نکنید.
-پیاده روی در عصر هنگام غروب به داشتن خواب بهتر و سبک تر شبانه سالمند کمک خواهد نمود.
-خود را بیش از حد خسته نکنید و درصورتی که اساس حالاتی از قبیل تهوع،سرگیجه و منگی دارید سریعا استراحت نموده و از ادامه ورزش خودداری فرمایید.
-پس از اتمام ورزش با ۵ الی ۱۰ دقیقه پیاده روی ملایم بدن خود را سرد کنید.
اهمیت مرحله سرد کردن در این است که می تواند از بروز ضربان های نابجای قلبی و سرگیجه پس از ورزش پیشگیری کند.
توانبخشی سالمندان با فیزیوتراپی
درصورتی که ضعف سالمند و مشکلات تعادل وی احتمال افتادن وی رابه همراه دارد نیاز به رجوع به مراکز فیزیوتراپی است.البته که به جهت سهولت توانبخشی سالمندان در منزل نیز قابل انجام است.فیزیوتراپی با روش های مختلفی میتواند به بهبود شرایط سالمند کمک نماید.در ذیل مواردی از اقدامات فیزیوتراپی جهت بهبود قدرت عضلانی و تعادل سالمند ذکر میشود:
-تحریکات الکتریکی به جهت حفظ و بهبود قدرت عضلانی
-تجویز تمریناتی برای حفظ و بهبود قدرت عضلانی سالمند
-انجام تمرینات تعادلی به جهت بهبود تعادل سالمند و کاهش خطر افتادن وی
-ارائه برنامه ورزشی داخل آب(هیدروتراپی) برای سالمند به جهت بهبود جسمی و روحی سالمند(وجود فیزیوتراپیست یا یک همراه در کنار سالمند در محیط آب ضروری است)
-تجویز انجام حرکات ورزشی متناسب با شرایط جسمی هر سالمند
-انجام موبیلیزیشن و تحرک دادن مفاصل توسط درمانگر به جهت رفع خشکی مفصلی و بهبود حرکات
-کشش عضلات و تاندون های کوتاه شده سالمند توسط درمانگر
-مشاوره درمانی برای انجام صحیح اعمال روزانه
-تجویز مکمل های غذایی در کنار تمرینات ورزشی سالمند
منابع
سایت پزشکان بدون مرز
وبلاگ فیزیوتراپیست برزکار
وبلاگ فیزیوتراپیست جان پور