فیزیوتراپی بیماران سکته مغزی

فیزیوتراپی بیماران سکته مغزی

با بالاتر رفتن شيوع سكته مغزي در جوامع، آموزش روشهای مراقبتی و درمانی پس از سکته مغزي برای بیماران از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر افرادی که سکته کرده اند و از اين شرايط جان سالم به در برده‌اند با متدها و تکنیک های مهم مراقبت از خود آشنا شوند و احتياطات لازم جهت حفظ سلامتی خود را رعایت کنند، این شانس را دارند که تا سالیان متمادی به زندگی عادی خود ادامه دهند و بطور مستقل به كارهاي روزمره خود بپردازند.اگر شما دچار سکته مغزی شده اید و هنوز زنده هستيد باید خداوند را شاکر باشید چراكه در شرایط فعلی دچار سکته مغزی شده‌اید نه نیم قرن قبل یعنی هنگامی که هیچ‌گونه درمان توانبخشي و فیزیوتراپی مؤثری برای این بيماري وجود نداشت. همچنين باید نسبت به آینده امیدوار و خوش‌بین باشین زیرا تحقیقات نشان داده پس از چهار الي شش ‌ماه توانبخشی روی این افراد، ۴۷ درصد بیماران هیچ‌گونه معلولیت فیزیکی نداشته، ۲۶ درصد دچار معلولیت خفیف، ۱۸ درصد دارای معلولیت متوسط و ۹ درصد اين بيماران، معلولیت قابل توجه داشته‌اند.

سکته مغزی چیست و انواع آن کدامند؟

سکته مغزي توقف پيدا كردن جریان خون در بخشی از مغز است.
مغز عضوی بسیار بسيار حساس و آسیب‌پذیر بوده و مرکز کنترل بدن (مرکز صدور فرامین)، مرکز تفکر و اندیشه و مرکز تنظیم فیزیکی بدن است.
هنگامی که عمل مغز دچار اختلال می‌شود تأثیر آن بلافاصله بر نحوه رفتار و عمل انسان ظاهر می‌شود.

نوع اول سکته ناشی از کم خونی است و مشهور به سکته ایسکمیک ميباشد.
حدود ۸۳ درصد سکته‌ها را شامل می‌شود.
علت این نوع سکته ناشی از انسداد رگهای خوني مغز است.

نوع دوم سکته مغزي در اثر خونریزی به‌وجود می‌آید.
خونریزی ممکن است در هر نقطه از بدن رخ دهد اما خونریزی در مغز و نواحی اطراف آن مسئله مرگ و زندگی را در پی دارد.
این نوع سکته زمانی بوجود می‌آید که شريان مغزی (سرخرگ مغزي) دچار پارگی شده باشد و در اثر آن خون وارد فضای مغز یا فضای بین سطح خارجی مغز و استخوان جمجمه شده باشد.

زمانی که نیمه چپ مغز بیمار آسیب ميبيند (دچار همی پلژی راست هستند)
اين افراد از نظر زبانی و تکلم دچار اختلال می‌شوند و همچنین رفتار آنها نیز تغییر می‌یابد.
این بیماران بسیار محتاط و نگران هستند.
هنگام انجام وظایف و اعمال جدید دچار بی ‌نظمی و عدم سازماندهی می‌شوند.

زمانی که که نیمه راست مغز بیمار آسیب ميبيند (دچار همی پلژی چپ هستند)
اين افراد دچار اختلالات در تجسم فضایی، تعیین مسافت و اندازه، موقعیت، سرعت حرکت، شکل و ارتباط بخش‌های اجسام می‌شوند.
این افراد احساس نادرستی از توانایی‌های خود دارند زیرا از آنچه قادر به انجام آن هستند صحبت می‌ كنند.
به‌علاوه ممکن است این بیماران دچار بی‌دقتی و بی‌احتیاطی شوند.

مراحل بهبود چگونه است؟اهمیت فیزیوتراپی بیماران سکته مغزی چیست؟

بسیاری از بیمارن ظرف چند ساعت تا چند ماه پس از بروز سکته مغزی بهبود نسبی و یا تقریبا کاملی را بدست می‌آورند.

برخی از اختلالات نورولوژیک اين بیماران فلجي، فقدان حس و گیجی ذهن است.

برای رفع این اختلالات از تکنیک ‌های تخصصي فیزیوتراپی بیماران استفاده ميگردد.

هدف از فیزیوتراپی در مرکز توانبخشی يا منزل بيماران سکته مغزی، دادن برنامه ‌های مدون و طراحی‌شده و انجام تمرینات تخصصی جهت تسریع روند بهبودی بیمار است.

طی شش ماه اول پس از بروز سکته مغزی بدن حداکثر پاسخ را به درمان‌هاي فیزیوتراپی بدهد.

پس در این مدت باید تلاش پیگیر و متمرکز جهت بازگشت اعمال مختل شده سیستم عصبی انجام گیرد تا معلولیت و ناتوانی فرد سکته‌کننده برطرف گردد. البته باید متذكر شويم که بازگشت اعمال و فعاليتهاي بدن پس از گذشت شش ماه کاملا متوقف نمی‌شود بلکه طی روند تدریجی تا مدت دو سال ادامه می‌یابد.

فیزیوتراپی بیماران سکته مغزی

 

فیزیوتراپی بیماران سکته مغزی

سکته مغزی پس از بیماری های عروق کرونری قلب و سرطان سومین عامل مرگ است. 

بهترين راه براي بهبود پس از سكته مغزي توانبخشی است و اصلی ترین بخش توانبخشی فیزیوتراپی است. 

توانبخشی در بیمارستان شروع شده و پس از آن در مراکز درمانی و در بیماران با ناتوانی زیاد در منزل ادامه میابد. سكته مغزي مي‌تواند موجب ضعف يا فلج نيمي از بدن و اختلال تعادل شود. فيزيوتراپي كمك مي‌كند كه تا حد ممكن كنترل ماهيچه‌ها و حركت فرد به حالت عادي بازگردد.

اگر بیمار سکته مغزی نتواند روي تخت يا صندلي بنشيند فيزيوتراپیست به او كمك مي‌كند تا تعادل خود را حفظ كند. درمان اندام‌هاي ضعيف يا فلج شده با حركات كوچك و ساده آغاز شده و با پيشرفت شخص و قوي‌تر شدن او حركات پيچيده‌تر، آزمايش مي‌شوند و او تشويق مي‌شود تا هر دو سمت بدنش را به كار بگيرد. اين كار از استفاده بيش از اندازه از سمت سالم جلوگيري مي‌كند.

انجام حركات نرمشي و مصرف داروهاي ضداسپاسم برای درمان گرفتگي عضلات بيماران بکار میرود. در صورتي كه گرفتگي عضلات رفع نشود جراحي روي مغز يا روي عضلات و مفاصل صورت مي‌گيرد. جراحي سبب از بين رفتن درد و بازيابي برخي از حركات مي‌شود.

ضرورت فیزیوتراپی پس از سکته مغزی 

- انعطاف پذیری سیستم عصبی بعداز سکته هدایت شده و کنترل شده نیست. فیزیوتراپیست خاصیت انعطاف پذیری(نروپلاستیسیتی) سیستم عصبی بعد از آسیب را در جهت صحیح هدایت می کند.

- در زمان های اولیه بیماری، نروپلاستیسیتی بیشتر است.

- فیزیوتراپی سبب بهبود انعطاف پذیری در مفاصل(جهت جلوگیری از کوتاهی های عضلانی و خشکی مفاصل به علت بی حرکتی) براساس اصول علمی میشود.

- درمان فیزیوتراپی براساس ارزیابی های اولیه بیماران و منحصر به خود بیمار صورت می گیرد.

- تنظیم برنامه درمانی مناسب 

- آموزش وضعیت های صحیح ایستادن و راه رفتن و کمک به بهبود اختلالات حرکتی 

- ایجاد انگیزه و افزایش اعتماد به نفس با تشویق با تحریک سیستم های هیجانی مغز

درمان سکته مغزی

 

بهترین راه درمانی بیماران سکته مغزی چیست و آیا سکته مغزی قابل درمان است؟ سکته مغزی بیماری ناتوان کننده ای است که می تواند منجر به فلج شدن یا معلولیت فرد و بی حرکتی دست و پا شود ولی می توان با استفاده از خدمات توانبخشی فیزیوتراپی بعد از سکته، علائم موجود در افراد را تا حدود زیادی و یا حتی به صورت قطعی درمان کرد. اقدامات بازتوانی در کوتاهترین زمان بعد از سکته، در بیمارستان ها و مراکز و کلینیک های فیزیوتراپی شروع می شود. روش های توانبخشی بسته به خفیف یا شدید بودن بیماری و عوارض و علایم آن متفاوت است و ممکن است در مراکز درمانی یا در منزل انجام شود.افراد متخصص فیزیوتراپی(فیزیوتراپیست)به بیمار مواردی را آموزش می دهند و به او کمک می کنند که هر چه سریع تر بهبود یابد.

فیزیوتراپی و توانبخشی بعد از سکته مغزی

سکته مغزی یکی از علل اصلی ناتوانی و معلولیت (فلج شدن) بلند مدت بزرگسالان می باشد. لغت سکته (ضربه، کوبش) نشان می دهد که هیچ کس برای این رویداد ناگهانی و اغلب فاجعه بار آماده نیست. بازماندگان سکته مغزی و خانواده های آنها می توانند راه حل های عملی برای سخت ترین شرایط پیدا کنند به این صورت که  با هر مشکل، با صبر، ابتکار، پشتکار و خلاقیت برخورد کنند. شروع زود هنگام و سریع برنامه های بهبودی و فیزیوتراپی می تواند عملکرد بیمار را بهبود بخشد و گاهی اوقات باعث بهبودی قابل توجه و حتی قطعی بیماری که از سکته ی مغزی رنج می برد می شود و می تواند بهترین روش درمانی علائم این بیماران باشد.

از آنجا که سکته مغزی بیماریست که عوارض و علایم مختلفی در قسمتهای مختلف بدن ایجاد می کند، توانبخشی این بیماری نیز باید توسط تخصصهای مختلف مرتبط و تحت نظارت و برنامه ریزی پزشکی صورت گیرد. اگر چه که در کشور ما توانبخشی معادل فیزیوتراپی است بااین حال درمان بسیاری دیگر از عوارض توسط تخصصهای دیگر قابل انجام خواهد بود.نظارت مداوم فیزیوتراپیست بر وضعیت بیمار و برنامه ریزی و هماهنگی در روند توانبخشی بیماران سبب بازدهی هر چه بیشتر و پیشگیری از عوارض و مشکلات شایع آینده در این بیماری خواهد شد .

تهیه و تنظیم:فیزیوتراپیست جان پور

درمان سکته مغزی

 

سکته مغزی و راه های درمان

سكته مغزی ضایعه عصبي حاد ناشی از اختلال خونرسانی به قسمتي از بافت مغزی است كه ناشي از انسداد رگ مغزي به وسيله يك لخته خوني و يا پارگي يكي از عروق تغذيه كننده آن قسمت بافت مغز ميباشد. به بيان ديگر اگر خونرساني به قسمتي از مغز دچار اختلال شده و متوقف گردد،اين قسمت از مغز ديگر نميتواند عملكرد طبيعي خود را داشته باشد.اين وضعيت را اصطلاحاً سكته مغزي مينامند.سكته مغزي ميتواند به عللي مانند بسته شدن يا پاره شدن يكي از رگهاي خون رسان مغز ايجاد شود. معمولا قبل از بروز سكته مغزي علائم هشدار دهندهاي وجود ندارد و يا اينكه علائم بسياز جزئي هستند.بعد از بروز سكته مغزي بيمار بايد بلافاصله در بيمارستان بستري گشته تا از بروز صدمات دائمي به مغز جلوگيري شود.عوارضي كه بعد از سكته مغزي ايجاد ميشود بستگي به محل سكته و وسعت بافتهاي گرفتار ٔ شده مغز دارد.عوارض سكته مغزي از عوارض خفيف و گذرا مثل تاري ديد تا عوارض فلج كننده دائمي و يا حتي مرگ را شامل ميشود. اگر اين علائم در طول 24 ساعت از بين بروند، اين وضعيت را اصطلاحا حمله ايسكمي گذرا ( transient ischemic attack)مينامند كه يك علامت هشدار دهنده از يك سكته مغزي احتمالي در آينده ميباشد.سكته مغزي سومين عامل مرگ و مير در جهان میباشد .انواع سكته مغزي حدود نيمي از تمام موارد سكتههاي مغزي بر اثر بسته شدن يك شريان مغزي با يك لخته خون كه به آن اصطلاحا ترومبوز مغزي گفته ميشود ايجاد ميگردد.ديگر عوامل عمده سكته مغزي را آمبولي مغزي و خونريزي مغزي تشكيل ميدهند. آمبولي مغزي وقتي رخ ميدهد كه تكهاي از يك لخته خون كه در جاي ديگر بدن مثل قلب يا رگ اصلي گردن ساخته شده، خود را از طريق جريان خون به يكي از شريانهاي خونرسان مغز برساند و در آنجا گير كند.حدود يك چهارم از سكته هاي مغزي بر اثر آمبولي مغزي بروز ميكنند. خونريزي مغزي باعث حدود 20٪ سكته هاي مغزي ميباشد بر اثر پاره شدن يكي از شريانهاي مغز ايجاد ميشود.در اين موارد خون بر روي بافتهاي اطراف آن ريخته ميشود. لختههاي خوني كه باعث ترومبوز و آمبولي مغزي ميشوند احتمال زيادي دارند كه در يك شرياني كه بر اثر آترواسكلروسيس آسيب ديدهاست ساخته شده باشند. تصلب شراين وضعيتي است كه در آن ديواره رگها بر اثر رسوب چربي سفت ميشود. عواملي كه باعث افزايش احتمال ايجاد تصلب شراين ميشود عبارتند از سيگار كشيدن، مصرف زياد چربي در رژيم غذايي ، ديابت و وجود مقدار زيادي چربی در خون.

ادامه نوشته

درمان سکته مغزی

اهمیت فیزیوتراپی در درمان بیماران سکته مغزی

معمولا سکته مغزی بر اثر فشار خون بالا وپارگی عروق یا ایجاد انسداد عروقی ایجاد میگردد.باتوجه به شدت ضایعه میزان ناتوانی فرد مبتلا متفاوت خواهد بود.اختلالات حس،ضعف عضلات،فراموشی موقت یکظرفه بدن ومشکلات تعادل از شایعترین مشکلات بیماران پس از سکته مغزی است.باتوجه به مشکلاتی که نامبرده شد فیزیوتراپی پس از سکته ی مغزی امری ضروری و اورزانسی خواهد بود تا مشکلات حسی و حرکتی فرد در کمترین زمان ممکن بهبود یابد.متخصص فیزیوتراپی(فیزیوتراپیست) بابهره از تکنیک های دستی،تمرینات تعادلی وتحریکات الکتریکی سعی در برطرف کردن محدودیت های ایجاد شده در کمترین زمان ممکن خواهد داشت.