آمبولی ریوی ( PTE) چیست

(Pulmonary thromboembolism) 

به فرایند تشکیل لخته فیبرین در جریان خون ترومبوز اطلاق می شود، حال اگر قسمتی از این لخته جدا شود و توسط جریان خون به اندام دیگری مهاجرت کند آمبولی حادث می شود، چنانچه این اندام ریه باشد، به آمبولی ریوی موسوم می شود. 

 

◀ علایم آمبولی ریوی 

آمبولی ریوی علایم اختصاصی ندارد ولی با مشاهده برخی از علایم زیر می توان به وقوع آن مظنون شد 

1_ نفس تنگی و تاکی پنه

2_ درد در قفسه سینه 

3_ سرفه 

4_ اضطراب 

5_ خلط خونی ( hemoptysis) 

6_تاکی کاردی

وقوع آمبولی ریوی پس از DVT، در 80 درصد بیماران DVT بدون درمان مشاهده شده است. 

از لحاظ بالینی، چنانچه بیمار سابقه جراحی، بدخیمی، DVT و PTE داشته باشد، وقوع آمبولی ریوی محتمل تر است . 

 

◀درمان آمبولی ریوی ◀

 

سنگ بنای درمان آمبولی ریوی معمولا بر داروهای آنتی کواگولانت بنا نهاده شده است، مگر آنکه بیمار مبتلا به شوک و یا massive PTE شده باشد، در این حالت داروهای ترومبولیتیک برای بیمار در نظر گرفته می شود ( به شرطی که بيمار در معرض خونریزی نباشد و فشار خون سیستولیک کم تر از 90 میلی لیتر جیوه باشد ) 

 

❗طبق توصیه کالج پزشکان متخصص قفسه سینه ی آمریکا ( American College of Chest Physicians (ACCP)) شروع درمان با هپارین با وزن مولکولی کم مانند انوگزاپارین( LMWH) و فونداپارینوکس نسبت به درمان با هپارین ( UFH) ارجح است، و چنانچه بیمار LMWH دریافت کند، تجویز روزی یک نوبت آن بر تجویز دوبار در روز آن ارجح است. 

تجویز داروی آنتی کواگولانت خوراکی ( وارفارین) نیز می بایست به محض تشخیص آمبولی ریوی به موازات LMWH، UFH ویا فونداپارینوکس آغاز شود، حداقل تا 5 روز می بایست این روند ادامه پیدا کند تا مقدار INR بیمار به بیشتر از 2 برسد و برای حداقل ۲۴ ساعت بالای ۲ بماند. (ترجیحا۲.۵)

بيمار مبتلا به آمبولی ریوی حداقل می بایست تا سه ماه داروی آنتی کواگولانت دریافت کند. 

 

💉دوز enoxaparin در بیمار مبتلا به آمبولی ریوی معادل 1.5 میلی گرم به ازای وزن بدن هر 24 ساعت است یا 1mg/kg bid( تجویز به شکل زیر جلدي) 

 

💉 دوز هپارین(UFH) در آمبولی ریوی با یک لودینگ دوز 5000 واحدی ( 75 واحد به ازای کیلو گرم وزن بدن) به شکل وریدی شروع می شود و به دنبال آن با دوز 18 واحد به ازای کیلوگرم وزن بدن در هر ساعت به شکل انفوزیون وریدی ادامه پیدا می کند. 

 

💉 دوز فونداپارینوکس در آمبولی ریوی. 

چنانچه وزن بیمار کم تر از 50 کیلوگرم باشد، 5 میلی گرم فونداپارینوکس به شکل زیر جلدي هر 24 ساعت دریافت می کند و چنانچه وزن بیمار بین 50 تا 100 کیلوگرم باشد مقدار 7.5 میلی گرم فونداپارینوکس به شکل زیر جلدي هر 24 ساعت دریافت می کند 

 

فیزیوتراپیست محمدرضا جان پور

ارائه دهنده خدمات فیزیوتراپی در منزل و مطب در تهران