پرده جنب

پرده جنب (pleura)
پلورا، يك پرده ي سروزي نازك و 2 لايه ميباشد كه ريه را احاطه كرده است. هر پلورا شامل يك لايـه داخلـي بـه نـام، پلـوراي احشايي (Visceral Pleura) و يك لايه خارجي به نـام، پلـوراي جـداري (Parietal Pleura) اسـت. بـين پلـوراي احشـايي و جداري، فضاي پلورال قرار دارد كه كاملا بسته ميباشد و با محيط خارج، هيچگونه ارتباطي ندارد (ايـن فضـا، بواسـطهي مقـداري مايع سروزي، هميشه مرطوب ميباشد و سطوح پلورال را لغزنده و نرم ميكند). پلوراي احشايي، ريه ها را ميپوشـاند، در حاليكـه پلوراي جداري، سطح داخلي قفسهي سينه و سطح قفسهي سينهاي ( يا سطح فوقاني) ديافراگم را ميپوشاند.
نكات مهم آناتومي پلورا 1) پلوراي احشايي نازك تر از پلوراي جداري ميباشد و اين دو لايه در ناف ريه به يكديگر ميپيوندند. 2) پلوراي جداري، شامل پلوراي گردني (پلـوراي مربـوط بـه ناحيـه گـردن)، دنـدهاي (پلـوراي مربـوط بـه ناحيـه دنـده)، مدياستينال (پلوراي مربوط به ناحيهي مدياستينال) و ديافراگماتيك (پلوراي مربوط به ناحيه ديـافراگم) مـيباشـد. پلـوراي گردني، رأس ريه ها را ميپوشاند؛ پلوراي دنده اي، ديوارهي داخلي توراكس (دنده ها و فضاهاي بين دنده اي) را ميپوشـاند؛ پلوراي مدياستينال، سطح مدياستينال سمت خود را ميپوشاند و پلوراي ديافراگماتيك، سطح فوقاني ديافراگم را ميپوشاند. 3) ناحيهي اتصال ليگامان ريوي و ناف ريـه، از پلـوراي احشـايي پوشـيده نمـي شـود (بـه پلـوراي احشـايي، پلـوراي ريـوي (Pulmonary Pleura) نيز ميگويند). 4) پلوراي مدياستينال كه پايه ريه را احاطه كرده است، به سمت پايين كشيده ميشود و يك چين خوردگي در زير ناف ريه ايجاد ميكند كه به آن ليگامان ريوي گويند. 5) فاسياي سيبسون (غشاي سوپرا پلورال) از بالا، پلوراي گردني را ميپوشاند. 6) در پلوراي جداري، دو بن بست (Recess) داريم كه بعنوان يك فضاي ذخيره اي، در هنگام دم عميق براي انبساط ريه هـا عمل ميكنند. اين دو بن بست عبارتند از: الف) بن بست دندهاي _ميان سينهاي (Costomediastinal Recess): اين بن بست، در محل تماس (تلاقي) پلـوراي دنـدهاي و پلوراي مدياستينال قرار دارد (در خلف استخوان استرنوم و غضروف هاي دنده اي). ب) بن بست دندهاي _ديافراگمي (Costodiaphragmatic Recess): اين بن بست، در محل تماس (تلاقي) پلـوراي دنـدهاي و پلوراي ديافراگماتيك قرار دارد (در امتداد خط ميدآگزيلاري، از دندهي R8_R10). بن بست مـذكور، بزرگتـرين بـن بسـت پلورا و تحتاني ترين قسمت فضاي پلورال ميباشد در خلف استخوان استرنوم و غضروف هاي دندهاي قرار ميگيرد. 7) خونرساني به پلوراي احشايي، توسط شريان برونكيال و خونرساني به پلوراي جداري، توسط شريان هـاي جـدار تـوراكس ميباشد. 8) پلوراي دندهاي و قسمت محيطي پلوراي ديافراگمي، توسط اعصاب بين دندهاي و پلوراي ميان سينهاي و قسـمت مركـزي پلوراي ديافراگمي، توسط عصب فرنيك عصب دهي ميشوند(پلوراي جداري، نسبت به درد، حرارت و فشار بسـيار حسـاس و تحريك پذير ميباشد)؛ پلوراي احشايي، عصب دهي اتونوم از شبكهي ريوي دريافت ميكند(پلوراي احشايي، نسـبت بـه درد حساس نمي باشد، اما نسبت به كشش حساس ميباشد). 9) فاسياي داخل سينهاي (Endothoracic Fascia): لايهاي نازك از بافت همبند نرم است كه جدا كنندهي پلوراي دنـدهاي از جدار توراكس (Thoracic Wall) ميباشد. 10) به تجمع عفونت (چرك) در فضاي پلورال، امپيم (Empyema) ميگويند كه ممكن است بدنبال جراحي يـا پـارگي مـري ايجاد شود. 11) وجود خون در داخل فضاي پلورال را هموتوراكس (Hemothorax) ميگويند كه بعلت خونريزي عـروق جـدار تـوراكس (عروق بين دندهاي و شريان پستاني داخلي) ميباشد. 12) وجود مايع و خون به طور همزمان در فضاي پلورال را، هيدروپنوموتوراكس (Hydropnemothorax) ميگويند. 13) وجود هوا در داخل فضاي پلورال را پنوموتوراكس (Pneumothorax) ميگويند كـه بعلـت سـوراخ شـدن مـري، تومـور، جراحي توراكس و ..... ميباشد. در اين حالت فشار منفي داخل فضاي پلورال كاهش يافته و سبب كلاپس (روي هم خوابيدن) نسبي يا كامل ريه ميشود. 14) پلورا در قدام، حدود دندهي R8 و در خلف، تا دندهي R12 كشيده ميشود. 15) زواياي كوستو فرنيك (Costophrenic Angles): زواياي بين محل اتصال دو گنبـد ديـافراگم بـا جـدار طرفـي تـوراكس ميباشد. 16) زواياي كارديو فرنيك (Cardiophrenic Angles): زواياي بين محل اتصال دو گنبد ديافراگم با سايهي قلب ميباشـد (در راديوگرافي PA_Chest (در حالت دم كامل)، اين زاويه معمولا 90 درجه است). 17) به ضخيم شدن پلورا، Pleural Thickening ميگويند. اين حالت به خوبي در CT Scan قابل رؤيت و ارزيابي ميباشد.

