بیماری میلومننگوسل و راههای درمان آن
میلومننگوسل
به بیرون زدگی ریشه های عصبی نخاع همراه با پرده اطراف آن از پشت ستون مهره ها است میلومننگوسل گفته میشود. میلومننگوسل یک نقص مادرزادی است. در این بیماری تودهای در پشت بیمار وجود دارد که داخل آن نسج عصبی و قسمتی از نخاع وجود دارد. در میلومننگوسل، بستهنشدن مهرهها سوراخ بزرگی ایجاد میکند و علاوه بر پرده های نخاعی خودِ نخاع و گاهی حتی مایع مغزی – نخاعی هم از این سوراخ تراوش کرده و در تودهای جمع میشوند. درنتیجه قسمتی از نخاع بیمار خارج از ستون مهرهها قرار میگیرد و بدون محافظ میماند و این میتواند برای کودک خطرناک باشد. این بیماری در واقع یک نوع فتق ریشه های عصبی نخاع و پرده اطراف آن به بیرون است.
در میلومننگوسل در پشت کمر نوزاد یک برجستگی وجود دارد که محتوی کیسه ایست که جدار آن پرده نخاع است و در داخل آن ریشه های عصبی و مایع مغزی نخاعی وجود دارد. این برجستگی در هرجا که وجود داشته باشد نوزاد از آن قسمت به پائین فلج میشود.
علائم میلومننگوسل
- ضعف حرکتی یا فلج
- ضعف یا در بعضی مواقع لاغری پاهای بیمار
- بی حس شدن دست و پا
- اختلالات اسفنکتری و کنترل نداشتن بر ادرار و مدفوع
- عفونتهای مکرر ادراری
- دررفتگی مفصل ران
- کجشدن ستون فقرات
دلایل ایجاد میلومننگوسل
- کمبود فولیک اسید در بدن مادر باردار
- مادران بارداری که داروهای ضدصرع مانند «سدیم والپرات» مصرف میکنند.
- مادران بارداری که داروی فنیتویین یا کاربامازوپین مصرف میکنند.
- مادران باردار مبتلا به دیابت و دارای اضافه وزن
تشخیص میلومننگوسل
تشخیص قبل تولد از طریق آزمایش خون مادر انجام می شود. این نقص مادرزادی سبب بالا رفتن میزان آلفافتوپروتئین در سرم مادر میشود. غربالگری بین هفته های 15 تا 20 بارداری انجام میشود. در صورت بالابودن آلفافتوپروتئین،سونوگرافی و آمنیوسنتز برای تشخیص دقیقتر انجام میشود. سونوگرافی روش تشخیص دقیق و بی خطری است که می تواند بی نظمی در ستون فقرات یا هرگونه برجستگی را حتی قبل از هفته ۱۲ بارداری نشان دهد. در بسیاری از مواقع اگر مشکل شدید باشد پزشک سقط جنین را توصیه میکند.
درمان میلومننگوسل
در نوزادانی که با این ناهنجاری به دنیا می آیند، باید ضایعه با گاز استریل پوشانده و برای جلوگیری از مننژیت، آنتی بیوتیک مصرف شود. اگر شرایط جسمی نوزاد مناسب باشد، عمل جراحی باید در ۷۲ ساعت اول انجام شود. جراح مغز و اعصاب نخاع و پرده مننژ را به درون کانال عصبی برمیگرداند و روی شکاف را میبندد. کودک باید تحت معاینه مکرر و در صورت لزوم سونوگرافی از مغز انجام شود زیرا احتمال هیدروسفالی (تجمع مایع در سر) بعد از عمل جراحی وجود دارد.
فیزیوتراپی مبتلایان میلومننگوسل
در میلومننگوسل به علت اختلالات اعصاب نخاعی عضلات اندام تحتانی دچار ضعف و فلجی میشوند. شدت و وسعت این فلج عضلانی بستگی به محل میلومننگوسل در ستون مهره ها دارد. هر چه محل عارضه در ستون مهره بالاتر باشد شدت علائم عصبی و فلجی بیشتر است. ممکن است بچه دچار تغییر شکل هایی در پا شود. اغلب این بچه ها مشکلاتی در کنترل ادرار و مدفوع کردن دارند و بعضی از آنها بیش فعال هستند و دچار اختلال تمرکز، اختلال در صحبت کردن یا یادگیری میشوند. این بچه ها نیاز به انجام نرمش های خاصی دارند که باید تحت نظر متخصص فیزیوتراپ آموزش دیده و انجام شود.
منابع
neoward92.parsiblog.com
aftabir.com