گرگرفتگی
گرگرفتگی
گر گرفتگی، مشکلی شایع در زنانی که به سن یائسگی نزدیک میشوند است و دلیل آن هم ایجاد تغییرات هورمونی در بدن بوده که افت شدید میزان استروژن، مهمترین دلیل آن است. بدن برای خنک نگه داشتن خود، حرارت را خارج کرده و هنگامی که میزان استروژن افت می کند، مغز به ویژه هیپوتالاموس دچار سردرگمی می شود. هیپوتالاموس وظیفه حفظ دمای بدن را به عهده دارد. با افت میزان استروژن، هیپوتالاموس پیغام دریافت می کند که دمای بدن در حال افزایش است. در این شرایط هیپوتالاموس تلاش می کند دمای بدن را پایین بیاورد و فرد دچار علایم مشابه تب می شود.
گرگرفتگی شایعترین علامت یائسگی در زنان است که به صورت احساس ناگهانی گرمشدن و تعریق شبانه در سر، گردن و تنه است حتی گاهی سبب بیدارشدن فرد از خواب شده که بروز این حالات کیفیت زندگی را به هم ریخته و سبب ناراحتی فرد میشود.
گرگرفتگی در برخی زنان تا مدت کوتاهی پس از یائسگی و در برخی تا پایان عمر ادامه دارد، ولی شدت علائم با گذشت زمان کاهش مییابد.
بیش از نیمی از زنان دچارگرگرفتگی میشوند. در برخی، تولید استروژن بهتدریج کاهش مییابد و گرگرفتگی آنها خفیف بوده ولی در بعضی دیگر، ناگهان ساخت استروژن در تخمدان متوقف شده یا تولید استروژن چند بار قطع و دوباره شروع میشود که در این زنان گرگرفتگی با علائم شدیدتری بروز میکند.
پزشکان به زنانی که در دوران یائسگی قرار دارند، توصیه میکنند از استرس، مصرف کافئین، مشروبات الکلی، دخانیات، پوشیدن لباسهای تنگ و قرارگرفتن در معرض دماهای بالا خودداری کنند. از سوی دیگر، قرارگیری در محیطهای خنک و استفاده از وسایل خنک کننده، پوشیدن لباسهای نازک با الیاف طبیعی، ورزش روزانه مانند شنا و پیادهروی و دوچرخهسواری، تنفس عمیق دو بار در روز و هر بار به مدت 15 دقیقه، به کاهش علائم گرگرفتگی کمک میکند.
علائم گرگرفتگی
- تعریق شبانه
- قرمز شدن صورت
- علائم شبه تب و لرز
- احساس گرمای بیش از حد
- اختلال خواب
درمان گرگرفتگی
جایگزینی استروژن
موثرترین درمان دارویی که برای بهبود علائم در دوران یائسگی وجود دارد، استفاده از روشهای جایگزین هورمون استروژن (هورمون درمانی) بوده که باید در کوتاهمدت و در طول کمتر از پنج سال و طبق تجویز پزشک مصرف شود. هورمون درمانی علائم گرگرفتگی را در بسیاری از زنان یائسه کاهش میدهد، ولی باعث عوارضی مانند خشکی ناحیه واژن و اختلالات خلق و خو میشود.
داروها
داروهای ضدافسردگی به میزان کم مانند فلوکستین در کاهش علائم تاثیرگذارند. همچنین ویتامین ب کمپلکس، ویتامین E و ایبوپروفن نیز در کاهش علائم موثرند.
مصرف سویا
سویا حاوی مواد مشابه با استروژن است.
روان درمانی
آموزش تمدد اعصاب ناراحتی ناشی از گر گرفتگی را در زنانی که در مرحله پس از یائسگی هستند و وضعیت سلامتی عمومی آنها مناسب است کاهش میدهد.
کاهش وزن
زنانی که اضافه وزن دارند، با موارد شدیدتر گر گرفتگی مواجه می شوند. برخی نیز دچار تکرر ادرار می شوند که علایم یائسگی را تشدید می کند. تحقیقات نشان می دهد که با هر ۵ کیلوگرم کاهش وزن، شدت گر گرفتگی تا ۳۳ درصد کاهش می یابد.
پرهیز از مصرف قرص های لاغری
کاهش وزن، علائم گر گرفتگی را کاهش می دهد اما این امر با مصرف قرص های لاغری میسر نمی شود. در واقع این قرص ها میزان هورمون های متعدد از جمله استروژن و پروژسترون را در بدن تغییر می دهند و در نتیجه علایم گر گرفتگی با شدت بیشتری بروز می کند.
پرهیز از استرس
استرس مزمن در میزان استروژن و پروژسترون بدن اختلال ایجاد میکند. با تنفس های عمیق و مدیتیشن، می توان به نحو موثری با استرس مقابله کرد.
فیتواستروژن
مصرف متعادل مواد غذایی غنی از فیتواستروژن (استروژن گیاهی) می تواند میزان استروژن را به میزان مناسب برگرداند. شیرین بیان و یونجه از منابع غنی این نوع استروژن گیاهی است.
خواب مناسب
خواب مناسب یکی از بهترین درمان های طبیعی برای رفع گرگرفتگی است. 8 ساعت خواب شبانه به بهبود علائم کمک میکند.
یوگا
یوگا برای سلامت کلی بدن و انعطاف پذیری آن مفید است. یوگا سبب کاهش وزن شده و همانند مدیتیشن از درون و با ایجاد تعادل هورمونی تأثیرگذار است
مصرف غذاهای دریایی
اسیدچرب امگا۳، در مقابله با گرگرفتگی موثر است. مصرف غذاهای غنی از امگا۳ می تواند در رفع علایم گر گرفتگی تأثیر زیادی داشته باشد. ماهی تن و ساردین منابع مهم امگا۳ هستند.
کاهش مصرف قهوه، کافئین و ادویه ها
قهوه طبیعت گرم دارد. با مصرف آن دمای بدن بالا می رود و علایم گر گرفتگی تشدید می شود. ادویه ها به ویژه فلفل همانند قهوه روی دمای بدن تأثیر می گذارد.
طب سنتی
طب سنتی راهی موثر در درمان گر گرفتگی است. از طریق روش های طب سنتی، هورمون به خوبی تنظیم می شود و این امر شدت و تکرر گر گرفتگی را کاهش می دهد.
پرهیز از سونا
سونا گرم و پر از بخار است. بدن داغ می شود و دچار گر گرفتگی می شوید.
پرهیز از غذای گرم
خوردن غذاهای سرد شده در پیشگیری از گر گرفتگی بسیار موثر است.
ترک سیگار
با ترک سیگار، گر گرفتگی طی چند روز به طور معجزه آسایی کاهش پیدا خواهد کرد.
استراحت
با استراحت علائم گرگرفتگی تا حدود زیادی کاهش میابد.
منابع
tebyan.net