نکاتی در ارتباط با جراحی تعویض مفصل زانو

 

نکاتی در ارتباط با جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو برای بیمارانی که مفصل آنها با آرتروز پیشرونده، تروما یا دیگر ضایعات تخریبی مفصل، آسیب دیده است مفید است.

در جراحی تعویض مفصل زانو، مفصل زانو توسط مواد مصنوعی جایگزین می شود.
حین جراحی تعویض مفصل زانو، انتهای استخوان فمور برداشته شده و توسط مواد فلزی جایگزین می شود. قسمت فوقانی استخوان تیبیا نیز خارج شده و توسط ریشه فلزی که با شبکه پلاستیکی پوشیده شده جایگزین می شود.
جراحی تعویض مفصل در درمان مشکلات ناشی از این بیماریها مانند درد پیشرونده، خشکی مفصلی و کاهش دامنه حرکتی مفاصل موثر خواهد بود. 

بیماران با آسیب شدید مفصل زانو و درد و اختلال عملکرد زانو کاندیدای جراحی تعویض مفصل زانو هستند.

بیمار معمولا در روز پس از جراحی در بیمارستان به کمک فیزیوتراپیست با واکر راه رفته و پس از ۳ الی ۴ روز از بیمارستان مرخص می شود و فیزیوتراپی نیز پس از ترخیص تا بهبودی کامل ادامه خواهد یافت.

بیمار در دو هفته اول پس از جراحی باید با واکر راه برود. در این مدت با انجام فیزیوتراپی و تمرینات مخصوص زانو قدرت و انعطاف پذیری زانو افزایش خواهد یافت.

بیمار با توانبخشی مناسب، پس از 6 ماه تا یک سال قادر است تمام فعالیتهای خود را از سر بگیرد.
انجام فیزیوتراپی پس از جراحی تعویض مفصل برای تسریع بهبودی ضروری است.

فعالیت های ورزشی مناسب پس جراحی تعویض مفصل لگن

 

فعالیت های ورزشی مناسب پس جراحی تعویض مفصل لگن 

آرتروز و تخریب مفصل لگن شایع ترین دلیل جراحی تعویض مفصل لگن است.
در این جراحی استخوان و غضروف آسیب دیده از  محل خارج شده و مفصل مصنوعی جایگزین آن میشود.

فاکتور مهم دوران توانبخشی پس از جراحی تعویض مصل لگن انجام فعالیتهای ورزش و تمرینات مناسب تحت نظر فیزیوتراپیست است.

اغلب افرادی که تحت جراحی تعویض مفصل لگن قرار گرفتند بلافاصله پس از جراحی کاهش درد قابل ملاحظه را احساس کرده اند که البته با انجام توانبخشی مناسب این کاهش درد و نتایج مفید حاصل از جراحی بیشتر نیز نمایان خواهد شد.

با کاهش درد و از بین رفتن آن، وضعیت عملکرد مفصل نیز بهبود پیدا می کند. 

بسیاری از بیمارانی که تحت عمل جراحی تعویض مفصل لگن قرار گرفته اند را انجام داده اند،  نشستن و راه رفتن را با کمک یا ابزار کمکی و زیر نظر متخصص فیزیوتراپی در روز پس از عمل جراحی شروع می کنند. 

پس از طی شدن دوره توانبخشی اولیه و افزایش قدرت و تحمل عضلات انجام فعالیت ورزشی ملایم توصیه میشود و باید از انجام فعالیت هایی با فشار بالا مانند دویدن و پریدن و ورزشهای پر برخورد اجتناب شود.

پیاده روی آرام، شنا و دوچرخه سواری از ورزشهای مناسب پس از دوران توانبخشی با فیزیوتراپی تعویض مفصل لگن هستند.

دوچرخه سواری با حفظ انعطاف پذیری مفاصل اندام تحتانی و بهبود خون رسانی به مفصل زانو موجب افزایش دامنه‌حرکتی مفاصل لگن، زانو و تقویت‌ ماهیچه ها شده و در تسریع ببهودی و بازگشت به زندگی عادی بسیار مفید است.

جراحی تعویض مفصل زانو

 

جراحی تعویض مفصل زانو

در جراحی تعویض مفصل زانو قسمتی از استخوان و غضروف پایین ترین بخش استخوان ران و بالاترین بخش استخوان ساق و قسمت پشتی استخوان کشکک خارج شده و به جای آنها مفصل مصنوعی که قسمت هایی از آن فلز و قسمتی دیگر نوعی پلاستیک بسیار مقاوم است قرار داده میشود. منیسک زانو و بعضی لیگامان های زانو نیز خارج میشوند.

اتصال بخش های فلزی مفصل مصنوعی به استخوان های باقیمانده ران و ساق و کشکک به دو طریق انجام میشود.

مفصل سیمانی

از چسب مخصوصی که به آن سیمان استخوان میگویند استفاده میشود. اکثر مفاصل مصنوعی زانو را امروزه با سیمان به استخوان میچسبانند. طول عمر مفصل مصنوعی به عوامل مختلفی مانند میزان فعالیت بدنی، وزن، سلامت عمومی بیمار و بسیاری عوامل دیگر وابسته است. یکی ار مهمترین مشکلاتی که ممکن است برای مفصل مصنوعی به مرور زمان رخ دهد و موجب شود عمر این مفاصل محدود شود لق شدن آن است. این لق شدن ممکن است به دلایل متفاوتی ایجاد شود.

با هر باری که در حین راه رفتن پا به زمین برخورد میکند نیرویی به استخوان های زانو وارد میشود. این نیرو به محل اتصال مفصل مصنوعی و استخوان های اطرافش نیز وارد شده و اگر مقدار این نیرو زیاد باشد به مرور زمان موجب میشود اتصال بین استخوان و سیمان و در نتیجه اتصال استخوان و مفصل مصنوعی سست شود. در این صورت مفصل مصنوعی لق شده و این لقی موجب درد و ناپایداری و مشکلات دیگر در مفصل میشود. همچنین به مرور زمان بر اثر فشارهایی که به پلاستیک کارگذاشته شده در مفصل مصنوعی وارد میشود ذرات میکروسکوپی ریزی از آن کنده میشود.

این ذرات توسط گلبول های سفید بدن خورده میشوند تا از بدن خارج شوند ولی متاسفانه در این روند، گلبول های سفید برای مبارزه بیشتر با این ذرات از خود مواد سمی ترشح میکنند که همین مواد به مرور زمان موجب خورده شدن و جذب استخوان اطراف مفصل مصنوعی توسط بدن میشوند. جذب استخوان سبب میشود تا اتصال آن به مفصل مصنوعی هم سست شود.

مفصل بدون سیمان

محل تماس قسمت های فلزی و استخوان را بصورت زبر و با خلل و فرج ریز و بسیار زیاد میسازند تا استخوان به داخل آن رشد کرد و خود را به آن بچسباند. احتمال لق شدن مفصل مصنوعی در این نوع نیز وجود دارد.

فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل زانو

 

 

 

توانبخشی کامل پس از تعویض مفصل زانو

استفاده از روش های فیزیوتراپی برای همه بیمارانی که عمل جراحی تعویض مفصل زانو را انجام داده اند،قبل و بعد از درمان، از اهمیت خاصی برای تسریع فرآیند بهبود و اطمینان از دستیابی به نتایج بهینه برخوردار است. در حالت ایده آل روش های درمانی فیزیوتراپی می بایست قبل از عمل جراحی آغاز شوند. فیزیوتراپی قبل از عمل جراحی فیزیوتراپی قبل از عمل جراحی تعویض مفصل زانو ممکن است برای یک دوره برای بیمار تجویز شود تا به این ترتیب بتوان مفصل زانو و عضلات اطراف آن را برای انجام عمل جراحی آماده کرد. فیزیوتراپی پس از عمل جراحی بسیاری از بیمارانی که عمل جراحی تعویض کامل مفصل زانو (TKR) را انجام داده اند، در طول چند هفته با استفاده از روش های فیزیوتراپی احساس بهتری پیدا خواهند کرد. استفاده از روش های فیزیوتراپی پس از عمل جراحی تعویض مفصل زانو بطور خاص برای بازیابی دامنه حرکتی کامل مفصل، تقویت و بازیابی حرکت های عادی روزمره آن لازم و ضروری است. اهداف اصلی درمان های فیزیوتراپی پس از عمل جراحی به شرح زیر هستند: •کاهش درد و التهاب مفصل زانو •عادی کردن دامنه حرکتی مفصل زانو •تقویت عضلات مفصل شامل عضلات چهار سر ران و عضله زرد پی •تقویت عضلات پایین تنه شامل ماهیچه های ساق پا، ران و باسن •بهبود وضعیت قرارگیری کشکک زانو •عادی کردن طول عضلات •بهبود تحریک پذیری، چالاکی و توازن •بهبود تکنیک و وضعیت انجام فعالیت هایی مثل راه رفتن، بالا رفتن از پله، چمباتمه زدن و خم شدن •حداقل کردن احتمال ایجاد آسیب دیدگی مجدد روش های درمانی مورد استفاده در فیزیوتراپی تعویض مفصل زانو شامل موارد زیر هستند: •ماساژ بافت نرم •الکترو درمانی •استفاده از عصای زیر بغل •استفاده پوشش کمپرس کننده •حرکت دادن مفصل •درای نیدلینگ •گرما یا سرما درمانی •استفاده از تمرین های حرکتی به منظور بهبود انعطاف پذیری، قدرت (به خصوص عضلات چهار سر ران) و توازن •توصیه های مربوط به اصلاح نحوه انجام فعالیت •آموزش بیمار •اصلاح بیو مکانیکی حرکات ورزشی پس از تعویض مفصل زانو تمرین های حرکتی زیر معمولاً برای بیماران پس از انجام عمل جراحی تعویض مفصل زانو استفاده می شوند. انجام این ورزش ها معمولاً می توانند با تایید بی خطر بودن آنها توسط جراح ارتوپد یا متخصص فیزیوتراپی شروع شوند. به این ترتیب لازم است قبل از شروع آنها درباره مناسب بودن آنها با متخصص فیزیوتراپی خود صحبت کنید. معمولاً، این تمرین ها می بایست برای 3 تا 4 بار در روز تکرار شده و باعث افزایش درد یا تشدید علائم بیماری نشوند.1.تمرین قوزک: سر قوزک پای خود را به سمت بالا و پایین مشابه حرکت تلمبه زدن حرکت دهید. این حرکت را 10 بار در هر ساعت تکرار کنید تا به این ترتیب از تشکیل لخته خونی پیش گیری کرده و ورم پای خود را از بین ببرید. 2. حرکت تقویت عضلات چهار سر ران: برای انجام این حرکت عضلات جلوی ران خود را سفت کرده و پشت زانوی خود را به زمین فشار دهید. این وضعیت را برای پنج ثانیه حفظ کرده و 10 بار در هر ساعت تکرار نمایید.3. حرکت خم کردن ران و زانو (انعطاف پذیری): پاشنه پا را در حالتی که زانو را خم و راست می کنید به جلو و عقب بر روی زمین بکشید و به بالا و پایین حرکت دهید.4. حرکت کشش زانو: زانوی خود را صاف کرده و سعی کنید تا آن را به سمت زمین فشار دهید.5. حرکت کشش زانو بر روی یک غلتک: یک حوله را لوله کرده و به صورت غلتک زیر زانوی خود قرار دهید. عضله ران (چهار سر) را محکم کنید تا زانوی شما صاف شود و پاشنه پای خود را بالاتر از زمین نگه دارید. پای خود را بر روی غلتک نگه داشته و زانوی خود را تا حد ممکن صاف نگه دارید. این وضعیت را برای 5 ثانیه حفظ کرده و به آرامی پای خود را پایین بیاورید. این حرکت را برای 10 تا 20 مرتبه تکرار کنید.6. بالا بردن پا در حالت صاف: عضله ران (چهار سر) را سفت کرده و زانوی خود را بطور کامل بر روی زمین صاف کنید. در حالی که عضلات ران خود را در حالت محکم نگه داشته اید، پای خود را به مقدار 30 سانتی متر از زمین بلند کنید. این وضعیت را برای 5 ثانیه حفظ نمایید.7. حرکت انعطاف پذیری زانو در حالت نشسته: در حالت نشسته بر لبه یک صندلی قرار گیرید. پای خود را به سمت جلو و عقب در زیر صندلی حرکت داده و به این ترتیب زانوی خود را در حالت کشش قرار دهید. 8. خم کردن عضله چهار سر ران: به آرامی خم شده و اجازه دهید هر دو زانو در حالت خمیده در زاویه حدود 45 درجه قرار گیرد، سپس به آرامی پشت خود را صاف کنید. پشت خود را صاف نگه داشته و اجازه دهید زانو و لگن در حالت عادی قرار گیرد.9. حرکت لیفت پا به پهلو: پای جراحی شده خود را از پهلو بلند کنید، در این حالت زانوی خود را صاف نگه داشته و انگشتان خود را به سمت جلو بگیرید.

وضعیت را برای 3 ثانیه حفظ کرده و سپس به آرامی به محل اولیه باز گردید.10

.حرکت لیفت پا به جلو: پای جراحی شده خود را به سمت جلو بلند کنید و در این حالت اجازه دهید زانوی شما خم شود. این وضعیت را برای 3 ثانیه حفظ کرده و سپس پای خود را پایین بیاورید.

 

 

منبع

 

فیزیوتراپیست ویدا مرزبان