بیماری اسکلرودرمی و راههای درمان آن
اسکلرودرمی
اسکلرودرمی (Scleroderma) نوعی بیماری خود ایمنی نادر روماتیسمی است. تجمع کلاژن وسایر فیبرها در این بیماری پوست صورت و اندامها، مفاصل دست و پا، ریه، کلیه و دستگاه گوارش به خصوص مری را گرفتار و فرد را ناتوان میکند.
اسکلرودرمی جزو بیماریهای خودایمنی است که سفتشدن پوست بارزترین علامت آن است. ابتلا به این بیماری باعث سفت شدن پوست قسمتهای انتهایی اندامها، دستها و انگشتان میشود.
در این بیماری سلامتی بیمار بیشتر با عوارض تنفسی و کلیوی در معرض خطر قرار میگیرد، نه با مشکل پوستی.
درمان بیماری اسکلرودرمی باید زیرنظر متخصص روماتولوژی انجام شود اگرچه اغلب بیماران به دلیل عارضه های پوستی آن ابتدا به متخصص پوست مراجعه میکنند.
اسکلرودرمی اغلب با بروز چندین لکه خشکی بر روی پوست دستها یا صورت شروع و به تدریج ضخیمتر و سختتر میشود. در واقع نام این بیماری در لغت به معنای «پوست سخت» است. این بیماری میتواند پوست، مفاصل، دستگاه گوارش و به خصوص مری، قلب، کلیهها، ریهها، عروق خونی و انگشتان دست و پا را درگیر کند.
بیماری در بین افراد بزرگسال شایعتر از کودکان است. و در زنان بین 30 تا 50 سال شیوع بیشتری دارد. اسکلرودرمی یکی از زیر گروههای بیماری آرتروز است که اختلالات بافت همبند نامیده میشود. اسکلرودرمی یک اختلال واگیردار یا سرطانزا نیست اما به علت عارضه هایی که ایجاد میکند موجب کاهش اعتماد به نفس و ناتوانی در انجام فعالیتهای روزانه در فرد بیمار میشود.
گاهی با رژیم غذایی سالم و مناسبافرادی که اسکلرودرمی دارند دچار سوء تغذیه می شوند سوء تغذیه در اینبیماری در اثر مصرف ناکافی مواد مغذی به علت مشکل درجویدن و جذب ضعیف مواد مغذی از دستگاه گوارش ایجاد می شود. به همین دلیل استفاده از تمام گروه های غذایی در طول روز لازم است.
وقتی که یک بیماری مزمن و ناتوان کننده مانند اسکلرودرمی که خستگی، مشکلات گوارشی و کمبود مواد غذایی را در پی دارد داشتن یک رژیم غذایی متعادل با تاکید بر غذاهایی که با التهاب ها مبارزه می کنند. مناسب است.
علائم اسکلرودرمی
- سفت و ضخیم شدن پوست
- خشکی و کرختی پوست
- اختلال گردش خون
- زخم شدن نوک انگشتان
- دشواری در بلع غذا
- اختلال در جذب غذا
- نفخ پس از غذا خوردن
- کاهش وزن
- سوزش سردل
- احساس ماندن غذا در پشت جناغ
- از دست رفتن نرمی و انعطافپذیری پوست
- درد عضلات ضعف و خستگی
- خشکی و تورم مفاصل
- کمخونی
- براق شدن پوست در اثر کشیده شدن
عوارض اسکلرودرمی
- اختلال در ترمیم زخمها
- خونریزی
- اختلال ریتم قلبی
- نارسایی قلبی
- نارسایی کلیه
- فشارخون بالا
- تخریب بافتهای ریوی است.
روشهای تشخیص اسکلرودرمی
- آزمایش خون
- آزمایش ادرار
- نوار قلب
- رادیوگرافی از دستها و مری و قفسه سینه
- تست ریه
- نمونه برداری از پوست
درمان اسکلرودرمی
درمان قطعی اسکلرودرمی تا به امروز نامشخص میباشد. معمولاً درمان عوارض و ورزش توصیه میشود.
اسکلرودرمی روش درمانی قطعی ندارد. معمولا پزشکان داروهای خاصی مانند داروهای شیمی درمانی مانندکلشی سین و سیکلوسپورین، کورتیکواستروئیدها را برای بهبود زندگی فرد مبتلا به اسکلرودرمی و تسکین علائم بیماری تجویز می کنند. همچنین از داروهای سرکوبگر دستگاه ایمنی مانند متوتروکسات و آزاتیوپرین، اکسیژن درمانی در محل زخمها و بلوککنندههای کانال کلسیم در بهبود تنگی عروق انتهایی انگشتان استفاده میشود.
برای کاهش ناراحتیهای گوارشی و داشتن رژیم غذایی مناسب باید به پزشک تغذیه مراجعه کرد. توصیه میشود بیمار از وعدههای غذایی کمحجم اما به دفعات بیشتر استفاده کند.
بیمار باید ورزش منظم را در برنامه روزانه خود بگنجاند. ورزش کردن بدن را انعطاف پذیر کرده، گردش خون را بهبود بخشیده و سفتی بافتها را بهبود میدهد.
ورزش کردن همچنین میتواند پوست و مفاصل را در حالت ارتجاعی و انعطافپذیر نگه دارد.
از کشیدن سیگار اکیدا خودداری شود.
از مصرف مواد غذایی که موجب سوزش سردل میشوند و یا تولید گاز میکنند، باید خودداری شود. همچنین از خوردن شام در ساعات آخر شب و بسیار دیروقت خودداری کند.
از خوردن غذایی که سبب ترشح اسید معده میشود خودداری شود.
همچنین از گرما و سرمای بیش از حد باید جلوگیری کرد.
فیزیوتراپی در درمان اسکلرودرمی
برنامه ورزشی منظم یکی از مهمترین روش هایی است که عوارض بیماری را به حداقل می رساند. تمرینات ورزشی مداوم، باعث می شود پوست نرم شده ، انقباض انگشتان كاهش یافته و جریان گردش خون راحت تر می شود.
تمرینات و حرکت مفاصل آسیب دیده می بایست به آرامی و زیر نظر متخصص فیزیوتراپیست انجام شود.
منابع
tebyan.net
pezeshk.us