بینایی سنجی

بینایی‌سنجی یا اپتومتری (optometry) آزمایش چشم و ساختارهای آن برای کشف اختلالات بینایی و تجویز عدسی‌های مناسب یا دیگر وسایل کمک‌کننده به بینایی یا تمرین‌های چشمی برای جبران کاستی‌های دید میباشد.

بينايي‌ سنجي‌ علم‌ مراقبت‌هاي‌ بينايي‌ است‌ و كارشناسان‌ اپتومتریست به‌ عنوان‌ مراقبين‌ بهداشت‌ چشم‌ مسئوليت‌ حفظ‌ و سلامت‌ بينايي‌ را بر عهده‌ دارند.

کسانی که از ناحیه چشم احساس ضعف و ناراحتی می‌کنند باید توسط یک اپتومتریست معاینه شده و تحت درمان زیر نظر او یا متخصصین مربوطه قرار بگیرند.

در حال حاضر بینایی‌سنجی در ایران تا مقطع دکترای تخصصی پی‌اچ‌دی ارائه می‌شود. ابتدا یک دوره چهار ساله کارشناسی که فارغ التحصیلان این دوره می‌توانند بطور مستقل به فعالیت‌های کلینیکی در زمینه چشم و بینایی بپردازند و دفتر کار مستقل برای معاینه چشم و سنجش تخصصی بینایی و ارائه عینک و عدسی تماسی تاسیس نمایند. پس از دوره کارشناسی، آن دسته از دانش‌آموختگان که علاقه‌مند به ادامه تحصیل و کسب مهارت در زمینه تحقیقات چشم و علوم بینایی هستند می‌توانند در دوره دو الی سه ساله کارشناسی ارشد شرکت نمایند و پس از گذراندن این دوره موفق به اخذ کارشناسی ارشد رشته اپتومتری گردند. آن دسته از فارغ التحصیلان دوره کارشناسی ارشد که علاقه‌مند به تحقیقات تخصصی در زمینه چشم وبینایی هستند و مایل به تدریس به عنوان عضو هیأت علمی در دانشگاه‌ها هستند می‌توانند در دوره دکتری تخصصی (Ph.D) ادامه تحصیل دهند.

يك‌ بينايي‌ سنج‌ بايد به‌ درس‌ فيزيك‌ مسلط‌ بوده‌ و بخصوص‌ به‌ فيزيك‌ نور علاقمند باشد و در دوران دبيرستان‌ درسهاي‌ رياضي‌ و زيست‌شناسي‌ را بخوبي‌ فرا گرفته‌ باشد. از نظر جسماني‌ نيز لازم‌ است‌ كه‌ از چشم‌ها و دست‌ هايي‌ سالم‌ برخوردار باشد.

فارغ‌ التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ مي‌توانند بطور مستقل‌ مطب‌ باز كنند و در زمينه‌ تخصص‌ خود فعاليت‌ كنند همچنین مشاوره‌ در مورد بهداشت‌ چشم‌ و مشكلات‌ بينايي‌ در محيط‌هاي‌ آموزشي‌، خدماتي‌ و…. سنجش‌ بينايي‌ در سازمانهاي‌ مختلف‌، فعاليت‌ در بيمارستانها و درمانگاهها، تأسيس‌ موسسه‌ ساخت‌ و فروش‌ عينك‌ نیز میتواند جز فعالیتهای آنان قرار بگیرد.

وظایف اپتومتریست

- تشخيص‌ و تصحيح‌ عيوب‌ انكساري‌ (نزديك‌ بيني‌، دوربيني‌ و آستيگماتيسم‌) با تجويز عدسي‌هاي‌ مناسب‌

- تشخيص‌ و تصحيح‌ اختلالات‌ ديد مانند دو چشمي‌ و تنبلي‌ چشم‌

- تعيين‌ بهداشت‌ عمومي‌ چشم‌ و بهداشت‌ بينايي‌ در محيط‌هاي‌ كار و تحصيل‌

- اندازه‌گيري‌ ميدان‌ بينايي‌ 

- بررسی و تجویز عینک به کمک داروهای سیکلوپلژیک (فلج کننده تطابق)

- انجام آزمون‌های تشخیصی بیماری‌های بخش قدامی چشم از قبیل آب سیاه و آب مروارید و...

- تجویز وسایل کمک بینایی در افراد کم بینا

- تشخیص اختلالات حرکتی چشم (انحرافات چشمی) مثل لوچی

- تمرینات اورتوپتیک به منظور درمان غیر جراحی اختلالات حرکتی چشم

- ارزیابی دید رنگ و دید بعد

- انجام تست‌های ویژه از قبیل توپوگرافی، پاکیمتری، اُ سی تی، جی دی ایکس،الکترو دیاگنوستیک و سونوگرافی چشمی و ...

- بینایی درمانی به روش‌های غیر دارویی و غیر جراحی فیکسیشن‌های غیر طبیعی، آمبلیوپ تراپی (درمان تنبلی چشم)

- تمرینات ویژه جهت ارتقای مهارتهای بینایی برای شاغلین در حرفه‌ها، ورزشکاران و...

- انجام معاینات اپتومتریک و صدور گزارش استخدامی