بهبود زندگی سالمندان

سالمندی دوره ای غیر قابل اجتناب و دوران حساسی از زندگی است که توجه به مسائل و نیازهای این مرحله یک ضرورت اجتماعی است. با در نظر داشتن نیازهای خاص این دوران، توجه به رفتارهای ارتقادهنده سلامت و كیفیت زندگی در سالمندان نیز امر بسیار مهمی است كه اغلب اوقات مورد بی‌توجهی قرار می گیرد. پدیده پیر شدن جمعیت به دلایل كاهش میزان مرگ و میر ناشی از پیشرفت های علوم پزشكی، بهداشت و آموزش و در نتیجه افزایش نرخ امید به زندگی و طول عمر، از چنان اهمیتی برخوردار است كه عدم توجه به آن جامعه انسانی را در آینده‌ای نزدیک در مقابل مسائل و مشكلاتی بسیار پیچیده قرار می‌دهد. با توجه به افزایش سریع تعداد سالمندان، مساله بهداشت و تامین سلامت و آسایش آنان در جامعه، هر روز ابعاد تازه و گسترده‌تری پیدا می‌‌كند. باید توجه داشت كه سال‌های طولانی عمر انسان در نهایت آرامش و سلامت جسمی و روانی سپری شود و در صورتی كه چنین شرایطی تامین نشود، پیشرفت‌های علمی برای تامین زندگی طولانی‌تر، بی‌نتیجه و خطرناک خواهد بود.

رشــد ســــریع جـــمعیت سالمـــندان یک پدیده جـــهانی اســــت. نسبت سالمـــندان جامــــعه در حـــال افزایش است که نتیجه آن رشد غیر قابل پیش‌بینی و قابل توجه تعداد سالمندان خواهد بود. تحقیقی که در سال 2015 در ایران انجام شد، نشان داد که اغلب سالمندان دارای مشکلات متعددی هستند، مدت زیادی از وقت خود را به تنهایی در خانه می‌گذرانند و حداقل برای انجام یک فعالیت روزانه به دیگران وابسته‌اند. هزینه‌های درمانی بیش از هر گروه دیگری صرف سالمندان بالای 65 سال می‌شود. از سوی دیگر طی دهه گذشته سطح فعالیت بدنی جامعه کاهش و در مقابل میزان چاقی افزایش پیدا کرده است. در نتیجه به نظر می‌رسد سالمندان سال‌های آینده کم‌تحرک‌تر و چاق‌تر خواهند بود و به همین دلیل سهم بیشتری از بودجه سلامت جامعه را به خود اختصاص خواهند داد.

دوران سالمندی موجب تغییر در عملکرد بافت‌ها و قسمت‌های مختلف بدن می‌شود. بیماری‌ها و الگوی زندگی کم‌تحرک سرعت پیر شدن را افزایش می‌دهد، ولی افزایش طول عمر با فعالیت بدنی منظم، کیفیت خوب زندگی، استقلال، عملکرد شناختی و شادی ارتباط دارد. تغذیه مناسب و انجام فعالیت ورزشی مناسب و منظم کلید افزایش طول عمر است. ورزش نه تنها باعث بهبود وضعیت اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی دوران سالمندی می‌شود، بلکه كیفیت زندگی افراد سالمند را افزایش می‌دهد. حتی فعالیت بدنی کوتاه مدت نیز می‌تواند موجب بالا بردن کیفیت زندگی در سالمندان شود. یک رژیم غذایی سالم نیز  می‌تواند خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها و اختلالات مرتبط با ضعف و ناتوانی از قبیل برخی سرطان‌ها مانند سینه و کولون، پوکی‌استخوان، چاقی و سوء‌تغذیه و همچنین مرگ و میر را کاهش دهد. برای داشتن زندگی سالم‌تر در دوران سالمندی و کاهش خطر بیماری‌ها، بهبود عملکرد جسمانی و ذهنی، و شرکت در فعالیت‌های اجتماعی، امری ضروری است. فعالیت بدنی منظم مانند تمرینات تقویتی، کششی، هوازی و تعادلی با پیشگیری و درمان بیماری‌ها، حفظ و برگرداندن عملکرد، کاهش خطرات پیرامون سالمندان و حفظ سطح فعالیت باعث می‌شود تا افراد در دوران سالمندی بیشتر احساس شادابی و سلامت کنند.