در رفتگی مادرزادی لگن در ناحیه مفصل ران در کودکان
در رفتگی مادرزادی لگن در ناحیه مفصل ران که نام کامل آن ( Developmental Dysplasia of the Hip ( DDH است جزو بیماریهای مادرزادی میباشد و در آن سر استخوان ران به درستی در داخل حفره استابولوم لگن قرار نگرفته است.
شدت در رفتگی مادرزادی لگن در ناحیه مفصل ران در افراد مختلف متفاوت است. در اکثر این افراد حفره استابولوم در دوران جنینی به درستی تشکیل نشده و شکل و یا عمق کافی را نداشته و نمیتواند سر استخوان ران را در خود نگه داری کند.
در بعضی از افراد سر استخوان ران در بدو تولد کاملا خارج از حفره استابولوم است که به آن دررفتگی مادرزادی سر ران استخوان هم میگویند.در بعضی دیگر سر ران در حفره استابولوم هست ولی ناپایدار بوده و به آسانی از آن خارج و به آن داخل میشود.در بعضی از افراد هم لق بودن و ناپایداری مفصل ران با رشد بچه بیشتر میشود.تمام نوزادان باید بلافاصله بعد از تولد توسط پزشک از لحاظ وجود این بیماری معاینه شوند و در صورت لزوم از روش های تصویر برداری مثل سونوگرافی یا رادیوگرافی برای بررسی بیشتر استفاده میگردد.
علل دررفتگی مفصل ران چیست
علت این بیماری به درستی شناخته شده نیست.بعضی از محققین معتقدند در بعضی از جنین ها حفره استابولوم به درستی تشکیل نشده و عمق کافی برای نگه داشتن سر استخوان ران در درون خود را ندارد.بعضی دیگر هم عقیده دارند که شل بودن کپسول مفصل ران علت بروز این بیماری است.در رفتگی مادرزادی لگن در بعضی خانواده ها بیشتر است.به نظر میرسد در جوامعی که نوزاد را قنداق میکنند شیوع این بیماری بیشتر بوده و در مناطقی که مادر بچه را در پشت کمر یا جلوی شکم خود آویزان میکند این بیماری شیوع کمتری دارد.این اختلاف احتمالا به علت نزدیک بودن و دور بودن ران های بچه در دو نوع متفاوت بستن و حمل کردن وی میباشد.دررفتگی مادرزادی لگن بیشتر مفصل ران چپ را گرفتار میکند.بیشتر در جنس دختر دیده میشود (شیوع دررفتگی مادرزادی مفصل ران در دختران تقریبا 9 برابر پسران میباشد) و در نوزادانی که در شکم مادر در وضعیت برعکس معمول قرار گرفته اند (سر به طرف بالا و پا به پایین) بیشتر است.بیماری در نیمی از موارد دو طرفه است.
دررفتگی مادرزادی مفصل ران در موارد ذیل هم بیشتر مشاهده میشود
.فرزندان اول خانواده
.نژاد سفیدپوست
.وجود ناهنجاریهای مادرزادی دیگر مانند تورتیکولی (گردن کجی) و یا پا چنبری (کلاب فوت).
وقتی سر استخوان ران نوزاد مدتی در خارج از حفره استابولوم میماند هم رشد سر و هم رشد حفره استابولوم دچار اختلال میشود.حفره استابولوم کوچک باقی میماند و عمق کافی هم پیدا نمیکند.سر استخوان ران هم کوچک مانده و خوب رشد نمیکند.گردن استخوان ران نازک مانده و تنه استخوان ران هم لاغر و کم قطرخواهد شد.این تغییرات نشان میدهند که رشد استخوان ها وقتی سیر طبیعی خود را طی میکند که آنها به درستی در کنار یکدیگر قرار داشته باشند.در کنار هم بودن است که رشد و تکامل مناسب را تضمین مینماید.تغییرات دیگری هم بتدریج در اندام کودک بوجود میاید.کپسول مفصل ران این بچه ها بسیار کلفت و ضخیم شده و ماهیچه های اطراف مفصل ران بخصوص عضلات اداکتور (نزدیک کننده ران) وعضله ایلیوپسواس کوتاه میشوند.هر چه مدت زمان بیشتری از تولد نوزاد بگذرد و درمان به تاخیر بیفتد این تغییرات بیشتر شده و درمان بچه را مشکل تر میکند.در صورتی که بیماری زود تشخیص داده شده و سر استخوان ران توسط ارتوپد یا فیزیوتراپیست در درون حفره استابولوم گذاشته شود رشد استخوان ها در دو طرف مفصل سیر طبیعی خود را باز یافته و در بسیاری اوقات عقب ماندگی خود را جبران میکنند ولی در صورتی که سر استخوان ران در بیرون استابولوم بماند هر چه سن بچه بیشتر میشود عقب ماندگی رشد مفصل و تغییر شکل آن بیشتر میشود.
منبع
فیزیوتراپیست محمدرضا جان پور
نظام پزشکی:ف4939
فیزیوتراپی در منزل و مطب تهران