آناتومی کتف
مفاصل مرتبط با استخوان اسکاپولا:
استخوان اسکاپولا به واسطهی داشتن زائده آکرومیون و حفره گلنوئید، با اسـتخوان هـای کلاویکـل و هـومروس بترتیـب تشـکیل
مفاصل آکرومیوکلاویکولار و گلنوهومرال (یا مفصل شانه) را میدهد. در مفصل شانه بعلـت شـل بـودن کپسـول مفصـلی، دامنـه حرکات زیاد است، اما بدلیل عمق کم حفره گلنوئید و عدم حمایت عضلات کلاهک چرخاننده در قسمت تحتانی، احتمال دررفتگی این مفصل بیش از سایر مفاصل بدن میباشد.
□ نکته: در اثر درفتگی مفصل شانه، ممکن است عصب آگزیلاری آسیب ببیند که در این صورت: عضلهی دلتوئید
فلج، ابداکشن بازو غیرممکن، شانه حالت مدور خود را از دست داده و قسمت تحتانی عضله دلتوئید بـدون حـس می شود.
عروق و اعصاب مجاور با استخوان اسکاپولا:
A) شریان آگزیلاری (Axillary.A): این شریان ادامه شریان ساب کلاوین میباشد و از کنار خارجی دنده اول شـروع شـده و درمحاذات
کنار تحتانی عضله ترس ماژور خاتمه مییابد. در این ناحیه (کنار تحتانی عضله ترس ماژور)، شریان آگزیلاری تبدیل بـه شریان بازویی یا براکیال میشود.
عضله پکتورالیس مینور از جلوی شریان آگزیلاری میگذرد و این شریان را به سه قسمت تقسیم میکند.
قسمت اول شامل، شریان توراسیک (Thoracic) فوقانی، قسمت دوم شامل شریان های توراکوآکرومیـال و توراسـیک خـارجی و
قسمت سـوم شـامل شـریان هـای سـاب اسـکاپولار، سـیرکومفلکس هـومرال قـدامی (Anterior Humeral Circumflex) و سیرکومفلکس هومرال خلفی (Posterior Humeral Circumflex) میباشد.
B) ورید آگزیلاری (Axillary.V): ورید آگزیلاری از بهم پیوستن دو ورید همراه (Venae comitantes) شـریان براکیـال بـا و ور
ید بازیلیک بوجود آمده، سپس ورید آگزیلاری در راستای لبه داخلی شریان آگزیلاری صعود کرده و در لبـهی خـارجی دنـده ا ول به ورید ساب کلاوین تبدیل میشود.
C) عصب سوپرااسکاپولار (Suprascapular.N): این عصب از بریدگی سوپرااسکاپولار (زیر رباط عرضی) عبور میکند.
نکات مهم در مورد عروق و اعصاب مجاور با استخوان اسکاپولا:
1) ورید سفالیک به ورید آگزیلاری میریزد.
2) ضربان شریان آگزیلاری در قسمت پایینی دیواره خارجی زیر بغل قابل لمس است.
3) شریان آگزیلاری در اثر انجام حرکاتی که با نیرو همراه است، ممکن است آسیب جدی ببیند.
4) از آنجائیکه غلاف آگزیلاری، ورید آگزیلاری را احاطه نمی کند، لذا ایـن وریـد هنگـام افـزایش فشـار خـون، توانایی انبساط
زیادی را دارد.
تکنیک های تصویربرداری پزشکی از استخوان اسکاپولا رادیوگرافی از استخوان اسکاپولا: رادیوگرافی از این استخوان، معمولا به روش AP و Y- Scapula صورت میگیرد. در روش Y- Scapula در حالت نرمال سـر ا ستخوان بازو باید بین زوائد آکرومیون و کوراکوئید باشد. اگر سر استخوان بازو زیـر زائـده کوراکوئیـد (Subcoracoid) باشـد، د ررفتگی قدامی صورت گرفته است، ولی اگر سر استخوان بازو زیر زائده آکرومیـون (Subacromion) باشـد، دررفتگـی خلفـی صورت گرفته است.