دفورمیتی ها و بیماریهای ستون فقرات کمری

 

پوسچر sway-back

در این حالت: سر فوروارد شده، مهره های گردنی کمی اکستنشن دارند، مهره های توراسیک افزایش فلکشن (کایفوز بلند)، مهره های کمری در قسمت تحتانی دچار فلکشن (کاهش لوردوز) و لگن در تیلت خلفی قرار میگیرد. معمولا در این پوسچر عضلات فلکسور تک مفصلی هیپ که مهمترین آنها ایلیاکوس است، عضله اوبلیک اکسترنوس ابدومن، اکستانسورهای فوقانی ستون فقرات کمری و فلکسورهای گردن ضعیف هستند. این پوسچر به دلیل فشاری که روی مفاصل فاست سگمانهای تحتانی و مفصل ساکروایلیاک وارد میکند، میتواند موجب کمر درد مزمن شود.

پاتولوژی های التهابی که منجر به کمر درد میشوند

اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS)

در این بیماری مفاصل ستون فقرات بویژه دیسک بین مهره ای، به صورت پیشرونده ای، ملتهب و سپس استخوانی میشوند. این بیماری جزو زمره بیماریهای روماتولوژیک سرونگاتیو است. به این صورت که در آزمایش خون فرد مبتلا، فاکتور رماتیسمی دیده نمیشود. علت آن نامشخص است ولی احتمالا ارث مهم است. بین 1 تا 6 درصد موارد از کودکی شروع میشود. بروز آن در مردان شایع و در طی دهه های سوم و چهارم زندگی شروع میشود. بر خلاف آرتریت روماتوئید این بیماری در خانمها نادر است. معمولا بیماری از مفصل ساکروایلیاک شروع شده و به تدریج به طرف بالا میرود و سگمانهای بالایی را درگیر میکند. درگیری مفاصل کوستوورتبرال موجب کاهش انعطاف پذری قفسه صدری و در نتیجه کاهش ظرفیت دم و حیاتی تنفس میشود. گاهی همراه با علائم ستون فقرات، درد و التهاب در تاندون آشیل و فشیای پلانتار وجود دارد. این بیماری پیشرونده است و گرچه گاهی خود به خود در مراحل اولیه متوقف میشود، معمولا فیوژن کامل ستون فقرات همراه با تغییرات مشخص کننده که درعکس ساده رادیولوژی به نام Bambo Spine نامیده میشود، مشهود است. خم شد پیشرونده ستون فقرات توراسیک همراه با کاهش لوردوز کمر، موجب ایجاد پوسچر پاتولوژیک خاصی به نام Question mark deformity میشود. در مراحل انتهایی و شدید بیماری که مفاصل منوبریواسترنال فیوز میشوند، بیمار به دلیل ضعف تنفسی زمین گیر شده و درنهایت expire میشود. در این بیماری معمولا ESR بالاست (بین 120 تا 140) و جزو Red flagهای کمر درد محسوب میشود. معمولا در مراحل ابتدایی، فرد مبتلا با کمر درد متوسط تا شدید مراجعه میکند. بنابراین بررسی های دقیقتر که در ادامه جلسات گفته خواهد شد، الزامیست.

هیپرستوز منتشر ایدیوپاتیک اسکلتی (DISH)

این حالت بیماری التهابی نسبتا خوش خیم است که بیماری Forestier نامیده میشود. گاهی این بیماری با AS اشتباه میشود. این بیماری با وجود کلسیفیکاسیون در طول لبه های قدامی-جانبی حداقل چهار جسم مهره ای به هم پیوسته، مشخص و تشخیص داده میشود. با این حال، فضاهای دیسک حفظ میشوند (برخلاف اسپوندیلیت آنکیلوزان)، بدون کاهش ارتفاع یا تغییرات اساسی دیگر، و مفاصل ساکروایلیاک و مفاصل فاست، فیوز نمیشوند. در این بیماری محدودیت محسوس نیست ولی بیمار با درد شدید سگمان های وسطی کمر مراجعه میکند. استفاده از گرما بویژه در ابتدای بیماری کنتراندیکاسیون دارد. اغلب بیماران بعد از استفاده از مدالیتی های گرمایی علائمشون تشدید میشود.

بیماری پاژه (استئوئیت دفورمانس)

این بیماری جزو زمره بیماریهای التهابی نسبتا شایع در کمر است. تشخیص آن بر پایه یافته های رادیولوژیک گذاشته میشود. در این بیماری، سلولهای استئوکلاست (استخوان خوار) زیاد و فعال میشوند و استخوان را میخورند. سپس بر اثر واکنشهای التهابی استخوان سازی متوقف شده و بافت استخوان با بافت فیبروز و اسکلروتیک جایگزین میشود. بیماران ممکن است دچار شکستگی، انترپمنت عصب سیاتیک، استئوآرتریت و دفورمیتی مهره های کمری شود. در تمام مراحل بیماری پاژه درد و التهاب در ناحیه لومبار مشهود است. معمولا درد بیمار با خوردن یک مسکن کانوشنال مانند آسپرین کاهش می یابد. تغییرات و مرحله بیماری در MRI به صورت تیره شدن و کاهش دانسیتی در جسم مهره ای دیده میشود. به ویژه در لبه های قدامی و خلفی جسم مهره ای.