اسپوندیلولیزیس و اسپوندیلولیستزیس

در وضعیت ایستاده، بادی مهره L5 که بیشتر وزن تنه و اندامهای فوقانی را تحمل میکند، تمایل دارد روی سطح مروبوطه از ساکروم به جلو بلغزد. زیراکه سطح دیسک L5-S1 افقی نیست، بلکه در قدام به سمت پایین شیب دارد. مفاصل فاست تحتانی مهره پنجم کمری که روی مفاصل فاست فوقانی مهره S1 قرار گرفته در برابر این نیروی Shearing مقاومت کرده و جلوی لغزش قدامی L5 را میگیرد. این قسمت را pars interarticularis مینامند. شکستگی و نقص در این قسمت اگر با لغزش رو به قدام L5 همراه نباشد، اسپوندیلولیزیس و اگر با لغزش قدامی همراه باشد، اسپوندیلولیستزیس نام دارد. البته معمولا شکستگی یکطرفه در این قسمت اسپوندیلولیزیس نامیده میشود. با شیوع کمتر، ممکن است این حالت بین L4-L5 بوجود بیاید و شاهد سرخردگی مهره چهارم کمری باشیم. در کتاب دوتون، عوامل مادرزادی و تکاملی نیز به عنوان یکی از علل این مشکل آورده شده اند. معمولا شکستگی متعاقب ترومای حاد یا خستگی استخوانی (میکرو تروماهای مزمن) ایجاد میشود. این مشکل در ورزشکاران ژیمناستیک کار، وزنه برداران و کارگرانی که بارهای سنگین جابجا میکنند بسیار شایع است. اسپوندیلولیزیس و اسپوندیلولیستزیس هر دو با کمر درد همراه هستند. درد ناشی از آنها به صورت کمر درد و خشک صبحگاهی است که میتواند به باتوکها منتشر شود. ضمنا میتواند با درد رادیکولار و سیاتالژی نیز همراه باشد. معمولا اسپوندیلولیستزیس 4 گرید دارد، که گرید 1 و 2 که شامل 25% و 50% سرخردگی مهره به سمت قدام میباشد با فیزیوتراپی و بریس درمان و کنترل میشود. گاهی اوقات سرخردگی همراه با التهاب شدید و تنگی کانال نخاعی همراه است که در این حالت، سندرم کائودا اکوئینا به وجود میاید. علائم آن عبارتست از: کمر درد شدید که به باتوکها منتشر میشود یا با درد رادیکولار همراه است، خشکی صبحگاهی، اسپاسم همسترینگها، راه رفتن غیر طبیعی به شکل عدم توانایی در دورسی فلکشن کافی حین Intial contact و کاهش توانایی در ایجاد پلانتارفلکشن کافی در مرحله toe off و اختلال اسفنگتری، می باشد. البته این حالت در فتق دیسک سکوئستریشن، تنگی کانال نخاعی نیز ممکن است رخ دهد. در صورت بروز علائم گفته شده به خصوص اختلال اسفنگتری (Red flag) مشاوره جراحی اعصاب و ستون فقرات، الزامیست.

استئوآرتریت

استئوآرتریت اولیه مهره ها بسیار شایع است، خصوصا در افراد مسن و اغلب بی علامت میباشد. در اکثر موارد، هیچ علت آشکاری وجود ندارد. به جز تغییرات دژنراتیو مهره ها و دیسک بین مهره ای که در رادیوگرافی و MRI دیده میشود. گاها اضافه وزن، poor posture و کار سنگین ممکن است علل اصلی باشند. استئوآرتریت ثانویه، معمولا به دنبال تروما، بیماریهای التهابی مزمن و...رخ میدهد. گاهی استئوآرتریت ممکن است محدود به یک سگمان باشد، مثلا در محل شکستگی قبلی یا فتق دیسک بوجود بیاید. با این حال، اغلب بسیاری از سطوح مهره ای درگیرند، خصوصا زمانی که تغییراتی در انحناهای طبیعی فقرات وجود دارد؛ به عنوان مثال: تغییرات استئوآرتریتی ثانویه ممکن است در مهره های کمری براثر افزایش لوردوز کمری به عنوان عارضه ای از بیماری شوئرمن (AVN جسم مهره ای) رخ دهد. وقتی استئوآرتریت موجب بروز علائم شود، این علائم به صورت درد و خشکی کمر می باشند. پس از رد احتمال بیماریهای دیگر، علائم رادیوگرافیک مهم هستند. ثابت شده که استفاده از مگنت برای درمان استئوآرتریت موثر است. در مقاله ای دیگر Michlovitz و همکاران نشان دادن که دیاترمی پالس نیز برای کاهش علائم و بهبودی استئوآرتریت لومبار موثر است. معمولا در رادیوگرافی و MRI تغییرات زیر دیده میشود: کاهش آب و ارتفاع دیسک، استئوفیت و اسپورهای جسم مهره ای به خصوص در لبه قدامی آن، کاهش فضای فورامن بین مهره ای و derangement سگمانهای مهره ای. انجام ورزشهای core-stability بسیار برای این بیماران توصیه شده. به ویژه انواع استاتیک این ورزشها.

آرتریت روماتوئید

آرتریت روماتوئید ممکن است ناحیه لومبار را درگیر کند. سایر مفاصل محیطی به طور طبیعی درگیر میشوند، لذا در حالت عادی تشخیص دشوار نیست. رادیوگرافی ناحیه لومبار در آرتریت روماتوئید عموما استئوپروز منتشر، کاهش فضای دیسک، تخریب و اسکلروتیک شدن مفاصل فاست و اغلب کاهش ارتفاع و تخریب اجسام مهره ای را نشان میدهد. در منابع مختلف استفاده از بریس لومبار در آرتریت روماتوئید (بر خلاف اسپوندیلیت آنکیلوزان) توصیه شده است.

Spinabifida

حالتیست که در آن، جوش "نخوردگی" مادرزادی عناصر خلفی مهره ها دیده میشود که ممکن است از داخل آنها محتویات کانال نخاعی بیرون بیایند که در اینصورت به آن میلومننگوسل میگویند. تعدادی از موارد نیاز به جراحی فوری دارند و به آن پاسخ میدهند. این جراحی ممکن است جلوی مرگ زودرس ناشی از مننژیت بالارونده، مشکلات نورولوژیک و هیدروسفالی را که غالبا با اسپاینابایفیدا همراه هستند را کاهش دهد. نقص نورولوژیک باقیمانده متاسفانه ممکن است شدید باشد و به همین دلیل برای انتخاب جراحی بررسیهای بیشتری را طلب کند.در کودکان بزرگتر یا بالغین ممکن است اسپاینابایفیدا پنهان باشد که معمولا به دلیل کاهش ثبات، این افراد با کمر درد مراجعه میکنند که بهترین روش تشخیصی رادیوگرافی است. البته گاها در محل دو شاخه بودن ستون فقرات یک خال بزرگ و عجیب، یک توده موی زیاد، توده خوشخیم چربی و یا گودشدگی پوست، ممکن است وجود داشته باشند. بسیاری از موارد بی علاتمند ولی اگر درد وجود داشت استفاده از مددالیتی های ضد درد با احتیاط و تمرینات استابیلیتی لارم است. توجه کنید که اولتراسوند در این شرایط که زوائد خاری باز هستند "کنتراندیکاسیون" دارد.اگر علائم حرکتی مانند اختلال گیت، خالی کردن زانو و ضعف کوآدر و اختلال اسفنگتری دیده شود، مشاوره جراحی اعصاب الزامیست.