آناتومی جناغ
آناتومی استخوان جناغ(استرنوم)
استخوان جناغ يا استرنوم، استخواني است فرد، پهن و خنجري شكل كه در قسمت قدامي مياني قفسه سينه قرار گرفته است. ايـن استخوان داراي 3 قسمت دسته يا مانوبريوم (Manubrium)، تنه (Body) و زائده زايفوئيـد يـا خنجـري (Xiphoid process) ميباشد. استخوان استرنوم بعنوان رابط بين دنده هاي دو طرف و سپري براي قلب عمل ميكند.
نكات مهم آناتومي استخوان استرنوم 1) قسمت مانوبريوم، محكمترين قسمت استخوان استرنوم بوده و چهار ضلعي است كه بـا غضـروف دنـدهي اول و اسـتخوان كلاويكل مفصل ميشود و در محاذات مهره هاي T3 & T4 قرار دارد. مانوبريوم در قسمت فوقاني داراي يـك بريـدگي قابـل لمس بنام بريدگي فوق جناغي (سوپرااسترنال) يا بريدگي ژوگولار (Suprasternal or Jugular Notch) است. اين بريدگي در محاذات ديسك بين مهرهاي T2 & T3 قرار دارد. 2) اتصال مانوبريوم به تنهي استخوان استرنوم، تشكيل مفصل مانوبريو استرنال (Manubriosternal joint) را مـيدهـد. زاويـه استرنال يا لوئيس (Sternal or Louis Angle)، برآمدگي عرضي قابل لمـس در محـل اتصـال مـانوبريوم بـه تنـ هي اسـتخوان استرنوم ميباشد. اين زاويه در محاذات ديسك بين مهرهاي T4 & T5 قرار دارد و غضروف دندهي دوم به آن متصل ميشـود (توجه: قسمت فوقاني غضروف دندهي دوم به مانوبريوم و قسمت تحتاني غضروف اين دنده، به تنهي استخوان استرنوم متصل ميشود). 3) تنهي استخوان استرنوم، بلندتر از مانوبريوم و در محاذات مهره هاي T5_T9 قرار دارد. 4) غضروف دنده هاي سوم تا هفتم به قسمت تنه ي استخوان استرنوم متصل ميشوند.5)اتصال قسمت تنه ي استخوان استرنوم به زائده زايفوئيد، تشكيل مفصل زايفو استرنال (Xiphosternal joint) را ميدهد. 6) طول متوسط استخوان استرنوم، 17 cm است. 7) استخوان استرنوم در مردان بلندتر از زنان ميباشد (طول تنه ي استرنوم، دو برابـر يـا بيشـتر از دو برابـر طـول مـانوبريوم استنوم بوده، اما در زنان، طول تنه ي استخوان استرنوم، كمتر از دو برابر طول مانوبريوم ميباشد). 8) استخوان اسفنجي قسمت اعظم استخوان استرنوم را تشكيل ميدهد و حاوي مغز قرمـز اسـتخوان و عـروق خـوني فـراوان ميباشد؛ لذا از قسمت تنهي اين استخوان، جهت نمونه برداري يا بيوپسي مغز قرمز استخوان (Sternal Puncture or Biopsy) استفاده ميكنند (معمولا از بيوپسي براي تشخيص بيماري هاي خوني مانند لوسمي استفاده ميكنند). 9) زائده زايفوئيد، كوچكترين قسمت استخوان استرنوم است كه در سنين جواني بصورت غضروفي و در سـنين بـالا (حـدودا 40 سالگي) از انتهاي پروگزيمال استخواني ميشود. هيچ گونه اتصال دندهاي به اين زائده وجود ندارد. رأس ايـن زائـده، در محاذات مهرهي T10 قرار دارد. 10) زائده زايفوئيد استخوان استرنوم در عمق حفره اپي گاستريك (Epigastric Fossa)، قرار دارد. 11) قسمت مياني قوس آئورت، در خلف قسمت مانوبريوم استخوان استرنوم قرار دارد. 12) براي دستيابي به قلب (در جراحي هاي قلب)، استخوان استرنوم را برش ميدهند. 13) استخوان استرنوم در هنگام تولد از 6 قسمت تشكيل ميشود (يك قسمت مربوط به مانوبريوم، چهار قسـمت مربـوط بـه تنه و يك قسمت مربوط به زائده زايفوئيد ميباشد). اين 6 قسمت، همچنين مراكز اوليه استخوان سازي استخوان اسـترنوم را نيز تشكيل ميدهند.14) سطح قدامي كبد در مجاورت با خلف زائده زايفوئيد استخوان استرنوم است. 15) سينه قيفي (Funnel Chest): در اين حالت، استخوان استرنوم عقب تر از محل طبيعي خود قرار ميگيرد. 16) سينه كبوتري (Pigeon Chest): در اين حالت، استخوان استرنوم جلوتر از محل طبيعي خود قرار ميگيرد.17) به تنهي استخوان استرنوم، Gladiolus نيز ميگويند. 18) زاويه لوئيس را ميتوان 5 cm پايين تر از بريدگي ژوگولار لمس كرد. 19) استخوان استرنوم، گاهي اوقات ممكن است در قسمت تنه، داراي سوراخ غير طبيعي باشد. 20) زاويه استرنال يا لوئيس، ممكن است در تصادفات يا تروما، دچار دررفتگي شود.