پریکاردیوم (pericardium)

پريكارديوم، كيسهاي فيبروزي -سروزي ميباشد كـه قلـب و ريشـهي عـروق درشـت را مـيپوشـاند. پريكـارديوم از دو بخـش پريكارديوم فيبروزي و پريكارديوم سروزي تشكيل شده است. پريكارديوم فيبروزي (Fibrous Pericardium ) از بالا به جـدار عروق بزرگ ( آئورت صعودي،Pulmonary Trunk، نيمهي تحتـاني SVC، بخـش انتهـايي IVC و بخـش انتهـايي وريـدهاي به استخوان استرنوم و از پـايين بـه تانـدون مركـزي ديـافراگم متصـل 35 پولموناري)، از قدام توسط ليگامان استرنو پريكارديال ميشود. پريكارديوم سروزي (Serous Pericardium) داراي دو لايه ميباشد: لايهي خارجي را پريكارديوم جداري ( Parietal Pericardium) و لايه داخلي آن را پريكارديوم احشايي (Visceral Pericardium) ميگويند.

نكات مهم آناتومي پريكارديوم 1) پريكارديوم جداري به سطح دروني پريكارديوم فيبروزي ميچسبد. 2) پريكارديوم احشايي يا اپيكارديوم (Epicardium) به قلب ميچسبد (البته به شيارهاي قلبي نمي چسبد؛ چون توسط عـروق، از قلب جدا ميشوند). 3) فضا يا حفرهي پريكارديال (Pericardial Cavity)، فضاي باريكي بين لايه هاي جداري و احشايي پريكارديوم سروزي بـوده كه حاوي مقدار اندكي مايع پريكاردي ميباشد. اين مايع با لغزنده كردن سطوح لايه هاي جداري و احشايي، تحرك قلـب را تسهيل ميبخشد.4) پريكارديوم داراي سينوس عرضي (Transverse Sinus) و سينوس مايل (Oblique Sinus) ميباشـد. سـينوس عرضـي، در سطح خلفي قلب، بين محل انعطاف (تا خوردن) پريكارديوم سروزي در اطـراف آئـورت صـعودي، تنـهي ريـوي و وريـدهاي بزرگ ايجاد ميشود؛ سينوس مايل ( بن بست هالر)، بن بستي است كه از انعطاف پريكـارديوم سـروزي در اطـراف 4 وريـد پولمونري ايجاد ميشود (سينوس مايل در سطح خلفي قلب قرار دارد). 5) عصب دهي پريكارديوم فيبروزي و لايه جداري پريكارديوم سروزي، توسط عصب فرنيك ميباشد. 6) عصب دهي لايه احشايي پريكارديوم سروزي، توسط اعصاب اتونوميك قلب ميباشد؛ لايه احشـايي پريكـارديوم سـروزي، پايانهي درد (حس درد) ندارد. 7) خونرساني پريكارديوم فيبروزي و لايه جداري پريكارديوم سروزي، توسط شـريان توراسـيك داخلـي، آئـورت توراسـيك نزولي و شريان هاي موسكولو فرنيك ميباشد. 8) پريكارديوم در قسمت خلف تنهي استخوان استرنوم و غضروف هاي دندهاي دوم تا ششم و در قسـمت قـدام مهـره هـاي T5_T8 قرار دارد (پريكارديوم در مدياستينوم مياني قرار دارد). 9) اپيكارديوم (پردهي روي قلـب)؛ انـدوكارديوم (پـردهي درون قلـب)؛ پريكـارديوم (پـردهي اطـراف قلـب)؛ ميوكـارديوم (عضلهي قلب)؛ كارديو پاتي (بيماري قلبي) ميباشد. 10) به تجمع مايع در حفرهي پريكارديال، افيوژن پريكارديوم (Pericardial Effusion) ميگويند. جهت آسپيراسيون (كشيدن مايع از بدن) اين مايع اضافي، سوزن را در فضاي بين دندهاي پنجم يا ششم فرو ميكنند. ■ توجه: مري جزء محتويات توراكس ميباشد. با توجه به اينكه مري جزيي از دستگاه گوارش ميباشد، لذا در مبحـث شـكم به آناتومي كامل آن ميپردازيم.