هیدروسفالی
هیدروسفالی
هیدروسفالی(Hydrocephalus) حالتی است که مایع مغزی-نخاعی تولید شده در شبکه کوروئید٬ بیش از اندازه در بطنهای مغزی و دیگر حفرههای مغز انباشته شده و سبب افزایش حجم آنها شود. این افزایش حجم اشغال شده توسط مایع در سیستم عصبی مرکزی و بویژه مغز میتواند به دلیل اختلال در توزیع، تشکیل، جریان یا جذب مایع مغزی-نخاعی ایجاد گردد.
هیدروسفالی که گاهی آب در مغز نیز نامیده میشود میتواند باعث شود که سر نوزادان و کودکان کوچک به دلیل تجمع بیش از اندازه مایعات در آن متورم شود. کودکان بزرگتر که استخوانهای جمجمهشان کامل شده و به هم متصل شدهاند، این بیماری را به صورت سردردهای دردناک ناشی از افزایش فشار در سر احساس میکنند.
هیدروسفالی اگر درمان نشود، میتواند به مغز آسیب رسانده و در نهایت منجر به از دست دادن تواناییهای ذهنی، جسمی و حتی مرگ شود. با تشخیص زود هنگام و درمان به موقع، اکثر کودکان با موفقیت به بهبود میرسند.
علائم هیدروسفالی
علائم در نوزادان
- برآمدگی در نقاط نرم سر
- رگ های متورم در سر
- افتادگی حدقه چشمها به سمت پایین
- خواب آلودگی
- تحریک پذیری
- استفراغ و تشنج
- نارسایی رشد
- بزرگی جمجمه
- نازکی استخوان جمجمه
- ناتوانی در تکان دادن سر
- عدم رشد عضلات گردن
- پوست سر شفاف و ورید های متسع
- اسپاسم اندام های تحتانی
- تحریک پذیری
- گریه ممتد
- بی اشتهایی و لاغری
- وزن کمتر تنه و پاها
علائم در کودکان و نوجوانان بزرگتر
- سردرد شدید
- حالت تهوع و استفراغ
- خواب آلودگی
- اختلال در تعادل و مهارتهای حرکتی
- دوبینی
- حرکات تکراری چشم
- تشنج
- تغییرات شخصیت و خلق و خو
- اختلال تکلم
- کاهش حافظه
- بی اختیاری در ادرار
- خستگی شدید
دلایل هیدروسفالی
- ژنتیک و بصورت مادرزادی (مربوط به قبل از تولد است و در اثر عفونت های داخل رحم و بیماری های ژنتیکی ایجاد می شود)
- ضربات وارده به سر و سیستم عصبی
- خونریزی مغزی و جمجمه
- تومور
- عفونت ها مانند مننژیت
درمان هیدروسفالی
دارو درمانی
- در موارد خفیف ترکیبات دارویی که موجب کاهش مایع مغزی - نخاعی می شوند، تجویز میشود.
جراحی
- در موارد پیشرفته، روش های دارویی موثر نبوده و درمان اصلی جراحی است که در آن عامل ایجادکننده بیماری را از بین میبرند. اگر توموری سبب انسداد و ایجاد هیدروسفالی شده باشد، آن را از بین میبرند. گاهی نیز نمی توان عامل ایجادکننده را حذف کرد، به همین علت با ایجاد سوراخی در کف بطن سوم مغزی، بیماری را از بین می برند.
- کاربردی ترین روش درمان، قرار دادن «شنت» (لوله ای ظریف) در جمجمه است که مایع اضافی را از مغز به حفره دیگری در بدن منتقل می کند و بدین ترتیب سر به تدریج به حالت طبیعی بر می گردد.
- علاوه بر استفاده از این روشهای درمانی، باید علت اصلی به وجود آورنده بیماری هم برطرف شود مانند تومور مغزی که در صورت امکان باید برداشته شود.
توانبخشی
بسیاری از کودکانی که بیماری آنها به موقع تشخیص داده شده و درمان شده اند، با اقدامات بازپروری، فیزیوتراپی و گفتاردرمانی میتوانند زندگی عادی و طبیعی داشته باشند.
منابع
parsegard.com